یارسان لە سیاسەتی کوردستانی ئێراندا: بۆچی لە ناوەندەکانی بڕیاردان پەراوێز دەخرێت و چی دەبێت بکات؟

یارسانمدیا
‏12‏ ئازار‏، 2026

شادوس کریمی

کۆمەڵگای یارسان بە درێژایی مێژووی کوردستان، بەشێکی جێگیر و جیا نەکراوە لە پێکهاتەی کۆمەڵایەتی، کولتووری و مێژوویی گەلی کورد بووە. ئەم کۆمەڵگایە نەک تەنیا میراتێکی ئایینی و فەلسەفیی ڕەسەن و قووڵی هەیە، بەڵکوو لە قۆناغە سەخت و چەوسێنەرەکانی مێژووی نوێی کوردستاندا بە شێوەیەکی بەرچاو بەشدار بووە لە خەباتی نەتەوەیی، کۆمەڵایەتی و پاراستنی ناسنامە و مافەکانی گەلی کورد.

بەڵام بەداخەوە، لە زۆربەی پرۆسە سیاسییەکان بە تایبەتی لە کاتی پێکهێنانی هاوپەیمانییەکان و دامەزراندنی چوارچێوەکانی هاوکاریی سیاسی، کۆمەڵگای یارسان زۆرجار بە شێوەیەکی سیستەماتیک و نائاشکرا لە ناوەندەکانی بڕیاردان پەراوێز دەخرێت. ئەم دۆخە تەنیا کێشەیەکی ڕێکخستنی یان تاکتیکی نییە؛ ئەمە پرسیاریکی بنەڕەتیی دادپەروەری، یەکسانی و متمانەیە لە ناو سیاسەتی کوردیی ڕۆژهەڵاتدا.

نمونەیەکی ڕوون و تازە لەم نادادپەروەرییە، پێکهێنانی “هاوپەیمانی هێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێرانـە لە ٢٢ی  مانگی دووی ٢٠٢٦ .ئەم هاوپەیمانییە لە نێوان چەند حیزبی سەرەکی کوردستانی ئێران (وەک حزب دیموکرات، پژاک، پاک، سازمانی خەبات، کۆمەڵەی زەحمەتکێشان و دواتر کۆمەڵەی شۆڕشگێڕ) پێکهاتووە و بە مەبەستی یەکگرتوویی و هاوئاهەنگی لە دژی ڕژێمی ئێران دامەزراوە. بەڵام سازمانی دیموکراتی یارسان ، وەک تەنیا ڕێکخراوی سیاسیی سەربەخۆ و نوێنەرایەتیی فەرمی کۆمەڵگای یارسان ، نە بانگھێشت کراوە و نە هیچ جێگە و ڕۆڵێکی بۆ دیاری کراوە.

ئەمە هەڵەیەکی تەکنیکی یان لەدەستدانی هەلێکی کاتی نییە؛ ئەمە نیشانەیەکی ڕوونی کێشەیەکی قووڵترە لە گفتمانی سیاسیی کوردی، کە هێشتا لە هەندێک حاڵەتدا فرەیی کولتووری و ئایینیی کوردستان بە تەواوی لە چوارچێوەی نوێنەرایەتی و بڕیارداندا ڕەنگدانەوەی نییە.

بۆ دروستکردنی سیاسەتێکی دادپەروەرانە و گونجاو لەگەڵ فرەیی کۆمەڵگای کوردستان، پێویستە ئەم بنەمایە سەرەکییانە بە جددی جێبەجێ بکرێن:

1. نوێنەرایەتیی فەرمی و ڕاستەقینەی هەموو پێکهاتە سەرەکییەکان،  لەوانە کۆمەڵگای یارسان  لە پرۆسەکانی بڕیاردان و هاوپەیمانییە سیاسییەکاندا.
2. یەکگرتوویی نەتەوەیی تەنیا کاتێک مانای تەواوی خۆی دەگرێتەوە کە هەموو پێکهاتەکان بە شێوەیەکی یەکسان بەشداری بکەن و دەنگیان بگاتە ناو گفتمانی گشتی.
3. هێزە سیاسییە کوردییەکان بەرپرسیارێتیی خۆیان لە پاراستنی فرەیی  کولتووری و ئایینی بە کردەوە قبووڵ بکەن، چونکە ئەم فرەییە بەشێکی گرنگی هێز و بەرخۆدانی گەلی کوردە.

لە هەمان کاتدا، لە ناو کۆمەڵگای یارسان خۆیدا پێویستە هۆشیاریی سیاسی و ڕێکخستنی ناوخۆیی بەهێزتر بکرێت. ئەگەر کۆمەڵگا لە پرۆسە سیاسییەکان دوور بخرێتەوە، ئەوا بە شێوەیەکی سروشتی بڕیارەکان لەسەر چارەنووسی ئێوە لە لایەن کەسانی ترەوە دەدرێن. بەشداریی کارا، ڕێکخستنی بەهێزتر و پشتگیریی بەردەوام لە سازمانی دیموکراتی یارسان ، وەک نوێنەرایەتیی سەرەکی و سەربەخۆی کۆمەڵگاکەتان  ، یەکەم هەنگاوی جددییە بۆ پاراستنی ماف، بەرژەوەندی و دەنگی ڕاستەقینەی یارسان لە گۆڕەپانی سیاسی.

لە کۆتاییدا: دادپەروەری لە سیاسەتدا تەنیا کاتێک تەواو و ڕاستەقینە دەبێت کە هەموو پێکهاتەکانی کۆمەڵگا بتوانن بەشداری بکەن و نوێنەرایەتییان هەبێت. یارسان لە پەراوێز نییە؛ یارسان بەشێکی ناوەکی و بنەڕەتی کۆمەڵگای کوردستانە و پێویستە ئەم ڕاستییە لە گفتمان و کرداری سیاسییەکاندا بە شێوەیەکی ڕاستەقینە ڕەنگبداتەوە.

ناوەڕۆکی بابەتەکە تەنها ڕەنگدانەوەی بۆچوونەکانی نووسەرە و یارسانمیدیا هیچ بەرپرسیارێتییەکی لە ئەستۆدا نییە.

بازدیدها: 163