رنج جامعە یارسان و اسباب و ارادە مبارزە فرد یارسانی

یارسان مدیا
٢٩\٠٩\٢٠١٩

امیر سلیمی:
جهان بدفرجام ما بر اساس ناعدالتی قدرت و منافع پایە گذاری شدە است. نیروهای متنفذ و قلدر سرمایەداری و سیاسی تمام سرمایەهای جهان بشری را بە اختیار خود در آوردە و با استفادە از این منابع نهادهای قدرت و تصمیمگیری را تبدیل بە ابزار تسلط و فرمانراوی بر انسان معاصر کردە است.

از زمانیکە انسان بە کشف درک و فهم نائل گردید و تعریفی از حقوق خود بدست آورد، در گوشە و کنار جهان مبارزە برای بدست آوردن آن حقوق ابتدائی و انسانی نیز همزاد هستی انسان گردید. بە گواهی تاریخ نەتەوەی کورد یکی از معدود گروەهای انسانی و اجتماعی هستند کە بعد از از دست دادن قدرت از زمان دیاکو تاکنون در مبارزە و پیکار برای بازیابی قدرت سیاسی و جایگاە تاریخی خود در متن تمدن بشری هستند. در یک قرن گذشتە ما شاهد تأسیس و بوجود آمدن جریانها و احزاب کوردی بودەایم کە هر کدام بر اساس اصول و برنامەای سیاسی برای تحقق قدرت سیاسی کوردها در کشورهای ایران، عراق، سوریە و ترکیە بودەایم. البتە ” قدرت سیاسی کوردی” بیشتر پوست و نمودی از مشخصەهای این مبارزە بودە است کە کمی افکار عمومی فرد کورد را بە خود جلب کردە، چونکە هستە و ذات آن چیزی بیشتر از ازرشها و تعلقات قبیلەای، مذهبی و گویشی خاصی نبودە است. مبارزە نەتەوی و ناسیونالیسم مدرن کوردی برهبری احزاب کورد هرگز نتوانستە است از ارزشهای ضد مدرن و ضد اجتماعی خود فاصلە بگیرد و یا حد اقل علیە حضور ونقش مخرب آن دارای برنامەی مشخص سیاسی و نظری باشد. مبارزە نەتەوی و ناسیونالیسم مدرن برهبری احزاب از قبل و تا کنون عوام گرا، هیجان برانگیز و بر اساس احساسات خام و بدبین استوار است. نقد آن تهمت و افترا‌ء و سیاە نمائی بدنابل دارد.

فرزندان و مبارزین یارسانی، بدلیل عدم وجود وسیلەای مبارزاتی خودی (آنچە کە بود بدلایلی متوقف شد)، از اوایل انقلاب تا سالهای ٩٠ وارد تشکیلات احزاب کوردی در ایران شدند. بدلیل شرایط سیاسی، اجتماعی و جغرافیای احزاب کوردستان عراق نیز تبدیل بە سکوی مبارزە آنها برای احقاق حقوق کوردها شدند. حضور و نقش آفرینی نظامی و اجتماعی آنها در این احزاب ، جامعە یارسان را از لحاظ بلوغ،هوشیاری و آگاهی سیاسی واجتماعی متحول ساخت و جامعە ما بیشتر از قبل تبدیل بە “جامعەای سیاسی”  شد. در سالهای ٢٠٠٠ جمع بزرگی از کنشگران، فعالین و تحصیل کردگان یارسانی تاریخ ٢٠ سالە خود را مورد بازنگری و مطالعە قرار دادند و بە این نتیجە رسیدند کە فقط خود آنها، با توجە بە شناخت خود از جامعە یارسان و بافتار وروابط و مناسبات اجتماعی و سیاسی حاکم و واقعی جامعە کورد در ایران، میتوانند حقوق، خواستەها و افکار و دیدگاهای سیاسی جامعە یارسان را بطور دقیق تر و واقعبینانە تر تنظیم و تعریف کنند. یکی از نتایج ملموس و پراگماتیک این بازنگری، باز اندیشی و کار فکری تأسیس ” سازمان دمکراتیک یارسان” است. همانطور کە در جای  دیگر نوشتەام، ما در سازمان دمکراتیک یارسان هیچوقت ادعای خلوص و کمال سیاسی و سازمانی نکردەایم. سدی نە اینکە خود را صاحب حقیقت مطلق میداند، بلکە معتقد است حتی با خرد جمعی مغزهای ممتاز نمی توان بە حقیقت صرف در امر مبارزە سیاسی و سازمانی رسید، اما امکان طرح و ترویج گفتمان حق طلبی جامعە یارسان  بر اساس اعلامیە جهانی حقوق بشر و میثاقهای بین المللی حقوق مدنی و سیاسی وجود دارد. این کار فقط با خود سازماندهی سیاسی برای کسب قدرت امکان پذیر است.

جامعە یارسان نیاز بە تمام نیروەها و پتانسیلهای مبارزاتی درون خود دارد. فرد یارسان وظیفەی وجدانی و اخلاقی دارد کە علیە نقض حقوق انسانها دارای موضع و دیدگاە باشد. در مورد رنج و جوری کە بە دیگران، مخصوصا کوردها روا داشتە می شود بی صدا نباشد. دارای چنین موضعی بودن باید از وجدان و اخلاقی” انسانی، کوردەوار و یارسانی”  سرچشمە بگیرد و در دام اسارت و وابستگی این یا آن حزب کوردی نیافتد. فرد یارسانی باید از جریان و حوزە درک و تببین حقوق فرد و جامعە یارسان بە چشم انداز آرمانی “کوردایەتی” و ” نەتەوەی” برسد. در مقالەای تحت زیر نام ” شوونیزم کوردی و فارسی برای ما جامعەای یارسان تفاوتی ندارد” این دیدگاە را چنین تعریف کردەام:” ما کوردها، مخصوصا مردم یارسان، بە آگاهی و شناخت تاریخی عمیق و واقعی از گذشتە خود رسیدەایم، وقتی میگویم “مردم یارسان” منظور این است کە ما دارای سرمایەهای فکری ، واندیشەای و عقلی در این زمینە هستیم. نتیجتا باید گفت کە منابع و دفاتر یاری سرمایە فکری و فلسفی است کە با  تحلیل و مطالعە ی آنها میتوان بە شناخت و نتایجی در مورد اندیشەی نەتەوی کورد رسید، کە برخلاف روایتهای ساختە و آنچە است کە همسایگان ما بە آن رسیدە اند”.

فرد یارسانی باید تمام اسباب مبارزە را در خدمت تحقق خواستەهای مردم یارسان بکار گیرد و خود را از تعلق و وابستگی بە این یا آن جریان سیاسی آزاد سازد و با ارادە دمکراتیک، پلورال و لائیک خود برای تثبیت و نهادینە کردن حقوق سیاسی و اجتماعی و مشارکت عادلانە جامعە یارسان در قدرت و تصمیم گیری سیاسی بکوشد. بە تنهائی و در صف و درون تشکیلات دیگر احزاب این هدف تحقق نخواهد یافت. اسباب مبارزە یارسانی باید در وهلەی اول، بە حکم طبعیت و واقعیت مبارزە، برای رفع رنج مردم یارسان و نیل آنها بە سعادت مورد استفادە قرار داد.

امیر سلیمی

اسلو،

٢٩ سپتامبر ٢٠١٩

بازدیدها: 190