مخالفگل هوشیاری مردم یارسان باید وە گرد سایری خویان دوسی بکن

یارسانمدیا
دوشنبه، ۰۲ تیر ۱۴۰۴
Monday, 23 June 2025

نویسندە: امیر سلیمی

مردم یارسان، با توجە وە همان دیالکتیک تاریخی، وە نوعیک لە زانایی و دانایی تاریخی رسیە و دیریت وە گرد مسائل فرە حساس و سرنوش ساز هویتی و تاریخی وە کرسە و ابزار فکری و نظری خوی ماملە وە گردیان کیت. ایە توانی وە گرد خوندن سلطە طلب و هژمونگرا  ناسیونالیسم  اتنیکی کوردی ( کوردگراییک کە ریشە لە طریقتگل سنی و حتی شریعت سنی و هویت زوان محور سورانی دیریت)  جیاوازی داشتویت و منجر بوتە تقابل ساختاری و معرفتی ( البتە جی وتنە کە کوردگراگل ایسە خاون هویچ نظامیک فکری نین فقط باید لە دسگاە مفاهیم خورآوا  ارا تببین نظریات خویان کرسە وە قرض بگرن یا پناە بونە دستگاە ایدئولوژی دین اسلام، اما طرفداران ای فکرە باس لە عقل کوردی کن، اما کام عقل کوردی ؟) .

نباید لە فکر بچوت کە دام دزگای پشت ای موجە لە ناسیونالیسم  اتنیکی کوردی دیرن عرصە فعالیت عملی و فکری و دوارە خوندن و آنالیز کردن المانکان و مفاهیم لە طرف دیگران، کە خویان وە بشیک لە ای ناسیونالیسم نظر تنگە نازانن، لە فضای مجازی سرکوبیان کن وە علیەیان پروپاگاندا خستنسەری وە وک عوامل بیگانە، ستون پنجمی و خیانتکار ناویان بن. دیرن و توان رنگارنگی فکری، هویتی و معرفتی جمگا لە ذهنیت و آگاهی مردم بسرننوە و وە تونی و تیژی زوانی دسە بونە ناو درون آگای افراد و سانسوریان کن.

کارل یونگ لە دسگای روانشناسی خوی مفهومیک دیری وە ناو “سایر” . یونگی ایوشی کە سایر بخشیکە لە روان آیم کە فرد وە دلایل فرهنگی، اجتماعی و تربیتی…..و  قبولی ناکیت و کلیان کیتە ناو ” ناخودآگای” خوی و لە اوردا روژانە سروکبیان کیت چویگای ارای قابل قبول نیین وە وک بخشیک لە خودآگا و وجود خوی قبولیان ناکییت.

لە امور مسائل مربوط وە سیاست ایمە ای نوع رفتارە لە بریک آییم دوینیم کە  ارا  منحرف کردن وە لا ری بردن افکار گشتی  تمایلات قدرت طلبانە و خشونت طلبانەی  خویان نسبت دنە افرادیکتر- یا وە طور فرد یا جمعی- کە ایانە “ستون پنجم”ن ، “بیگانەپرستن” و “هانە رکاو دوژمنگل نتوە”. لە حالیکدا لە واقع ایانە – براساس نظر یونگ- مختصات سایری خویان وە دیگران هلوسنن وە مسئولیت اخلاقی رفتارکان خویان وە عهدە ناگرن. ای آییمگلە ای سایریلە ( احسسات، عواطف و امیال)  لە خودآگای خویان ارا ناخودآگای خویان فراری دن و فکر کن کە ایجورە توانن سرکوتیان بکن، اما هرچی تیت ایانە لە ناو تاریکی روانیان جم بن و گیان و قدرت فرتر گرن وە روژییک منفجر بن.

بریک لە ای سایریلە ( عشق، آگای و استعداد) کە افراد دیرنە خصایص مثبتن، اما چویگای لە دوریک لە ژیانیان ایانە سرکوب کریانە کم کم چینسە ناو ناخودآگایان. وە تهمت اوە  کە خواستکان و نظراتی خوی و برز زانستن لە قلم دریاگە  و دی توای هاورنگ جماعت بوت، اما لە درون و لە سایری تورە و بغض کلکو کیتە بان یک.

سایری یا نقاب خوی لە خودآگای انسان نیشان دیت. هر چشتیک کە وە گرد نقاب یا پرسونا هماهنگ نوت وە قلمرو سایری تبعید کرییت. سایری هاولف تاریک روان انسانە. لە لحظات لغزیان سایری تانی بایتە لە پشت پردە تیتە دیشت. وە انکار کردن سایری انسان دچار یکجانبەنگری بوت. فرد دی باور و نقاب خوی کییت و سایری خوی رد کییت، اما وختی وە چالش بکیشییت دچار بحران بوت و خوی نیشان دیت و سرنوشت بنیاییم گریتە دس. ایە و آگای لە تاریکی درون و روانە کە انسان و روشنی رسیت.

ایمە دوینیمن کە برییک افراد یارسانی لە ژیر تأثیرات تبلیغات ناسیونالیسم اتنیکی کورد دچار نوعیک لە خوی بیگانگی هویتی و تاریخی بینە. ناسیونالیسم اتنیکی کورد خوی وە نمایندە مطلق تمام کوردکان زانیت. مدعیان ای طرز تفکر و رویکردە  تمام او صفتگلە کە وە مردم یارسان نسبت دن لە واقعیت لە ناخودآگا و سایری جمعی خویان وجود دیریت و توان و تومت و بوختان لە ژیر بار مسئولیت شکست دربچن و مسئولیت اخلاقی رفتارکان خویان قبول ناکن.

خوشبختانە ایسە فرە لە یاران جمگای یارسان وە ایە واقعییت و شناختە رسینە کە خاون نقاب (پرسونا) ن، اما  دیرن وە صداقت وە گرد خویان و نقشەکانیان لە جمگا ماملە کن و جهان سایری خویان و پرسونا خنە یک مسیر مشترک ار تکوین و شکل گیری شخصیت واقعی خویان. ایسە ای افرادە لە جمگای یارسان و درک و آگای دسە جمی رسینە و بدون عقدە و خشنوت زوانی و روانی بینسە خاون اپیستمولوژی منحصر وە خویان. یاران جمگای یارسان دی ارا خاطر دیگران و مطابق انتزارات، ارزشگل و ڤرهنگ سیاسی و اجتماعی ارا شاردنوە حقیقت نقاب ناینە بان دم و چو خویان.

تیکل کردن سایری و گرد خودآگای ارا وەرەو نوا بردن و گشە کردن فرد اهمیت دیریت. باید تمام قطبگل متضاد روانی سایری و نقاب خوی بناسیتو وە شخصیت یکپارچەی خوی تیکلیان بکیت تا و مرحلەی ” تفرد یا ایندیفیدیوالیسم” برسی.

بیتر ایسە کە مخالفین ( شاید وت دوژمنان مردم یارسان کە بشیکیان  خویان لە جمگای یارسان هاتنە)  بچنە ناو روان و درون خویان و جهان سایری تمام عقدە، تعصب و کینە کە لە مردم یارسان دیرن بارنەی جهان خودآگا و وە گردی ماملە دروس و حساوی بکن و عناصر مخربی مهار بکن وە دی نویشی من “فرشتە”م وە لە بردگی احساسات خوی آزاد بکیت. لە ای طریقە واقعییات روشن و تاریک خوی ناسیت. او وختە بوتە شخصیتیک سالم و واقع بیین.

امیر سلیمی

اسلو – نروژ

٢٢م ژوئن ٢٠٢٥م

بازدیدها: 1207