یارسانمدیا
١٧ نوڤمبر ٢٠٢٦
نویسندە: مهرانگیز نعمتی
این خبر فقط روایت مرگ یک دختر ۱۶ ساله نیست؛ روایت شکست یک نظام فکری است که در آن هنوز بدن، عاطفه، انتخاب و حتی جان دختران،ملک شخصی مردان خانواده تلقی میشود.
سوگند صیادی فقط ۱۶ سال داشت. شانزده سال؛ سنی که باید پر از رؤیا، دوستی، عاشق شدن، تجربه کردن و کشف زندگی باشد.
چه چیزی به یک پدر اجازه میدهد تصور کند که حق دارد درباره عواطف، روابط و انتخابهای دخترش تصمیم بگیرد؟ چه چیزی در ذهن یک مرد چنان ریشه دوانده که استقلال دخترش را توهین به اقتدار مردانه خود بداند؟ پاسخ فقط در خشونت یک فرد خلاصه نمیشود؛ باید به فرهنگی نگاه کرد که قرنها مالکیت مرد بر زن را به اسم غیرت، ناموس و شرافت توجیه کرده است.
اما خشم بزرگتر متوجه نظامی است که به این تفکر مشروعیت قانونی و فرهنگی میبخشد؛ جمهوری اسلامی که بهجای برابری و استقلال زنان، با قوانین تبعیضآمیز و دستگاه آموزشی ایدئولوژیک، سلسلهمراتب جنسیتی را بازتولید میکند. نظامی که به دختران بیش از آنکه حق انتخاب، مرزهای شخصی و استقلال بیاموزد، اطاعت، حجاب اجباری، کنترل رفتار و مراقبت از قضاوت دیگران را تحمیل میکند.
سوگند، پیش از مرگش به مسئولان مدرسه هشدار داده بود که اگر همراه پدرش به خانه برود، ممکن است کشته شود. و این شاید دردناکترین بخش این فاجعه باشد: دختری که خطر را فهمیده بود، کمک خواسته بود، اما صدایش آنقدر جدی گرفته نشد که جانش نجات پیدا کند.
مدرسه قرار است پناهگاه باشد؛ جایی که نوجوان بتواند بدون ترس از تحقیر و تنبیه، درباره زندگیاش حرف بزند. قرار نیست به اتاق بازجویی خانواده تبدیل شود. اگر روایت هشدار سوگند درست باشد، پرسش هولناک این است: چرا بهجای حفاظت از یک دختر نوجوان در معرض خطر، موضوع زندگی خصوصی او با خانوادهاش در میان گذاشته شد؟ چرا هشدار مرگ یک دانشآموز، زنگ خطر را برای هیچکس به صدا درنیاورد؟
آموزشوپرورش فقط با کتابهای درسی و کلاسهای درس تعریف نمیشود؛ با ارزشهایی تعریف میشود که به نسل بعد منتقل میکند. وقتی یک نظام آموزشی بهجای آموزش حق انتخاب و احترام به مرزهای فردی، اطاعت از قدرت را فضیلت میداند، نباید از بازتولید مناسبات سلطه تعجب کرد. البته مسئولیت این فاجعه باید از مسیر تحقیق مستقل و شفاف روشن شود؛ اما هیچ ابهام قضایی نمیتواند پرسشهای جدی درباره امنیت دختران در مدرسه و خانه را خاموش کند.
ما از شنیدن کلمه «ناموس» خشمگینیم؛ از اینکه عشق یک دختر جرم تلقی شود، استقلالش بیحرمتی باشد و مخالفتش با خواست پدر، بهانهای برای خشونت شود. ناموس نه مجوز مالکیت است، نه چک سفیدامضا برای شکنجه و نه حقی برای گرفتن جان یک انسان.
سوگند باید زنده میماند. باید درس میخواند، عاشق میشد، اشتباه میکرد، انتخاب میکرد و آینده خودش را میساخت. هیچ پدری مالک دخترش نیست. هیچ مدرسهای حق ندارد امنیت دانشآموزش را فدای مصلحتسنجی خانوادگی کند و هیچ حکومتی حق ندارد با قانون و ایدئولوژی، تبعیض علیه زنان را عادیسازی کند.
سوگند را نباید فقط در آمار قربانیان خشونت جستوجو کرد؛ باید در تمام ساختارهایی جستوجو کرد که به یک مرد احساس مالکیت بر زندگی یک دختر میدهند و به یک دختر یاد میدهند که برای حق انتخابش باید هزینه بدهد.
نام سوگند باید به مطالبه عدالت گره بخورد؛ عدالت برای او و برای تمام دخترانی که هنوز در خانه، مدرسه و جامعه، امنیتشان قربانی تفکر مردسالارانه است.
مهرانگیز نعمتی
استکهلم
۲۰۲۶٫۱۱٫۱۷
محتوای مقاله صرفاً منعکس کننده دیدگاه های نویسنده است و یارسانمدیا هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد.
بازدیدها: 317
Yarsanmedia Yarsan Democratic Organization Official Website