Home / پانل آزاد / جامەی یارسان و ئەهمیەت بەشداری سیاسی لە شوون گوزەر لە جموری ئسلامی(بەش یەکم)

جامەی یارسان و ئەهمیەت بەشداری سیاسی لە شوون گوزەر لە جموری ئسلامی(بەش یەکم)

یارسان مدیا
2020.09.14

ن.حشمەت خوسرەوی

پێش وەتن

Heshmat Khosrawi

جامەی یارسان وە تویل تاریخ چ وە خاتر ئایین یاری و چ وە خاتر کوومەڵگەێک وە خسوسیاتەیل تاێوەت وە خوەیوە، گەرد دووچەوەکی و ناهاوسانی بێ سنوور رویوەروی بیەس، خسووسەن لە شوون وە سەر کار هاتن نزام جموری ئسلامی. چالاکەیل سیاسی و مەدەنی جامەی یارسان چل ساڵ وەر لە ئیسە لە قاڵب ” جونبش مقاومەت جامەی ئەهل حەق”، یەکمین جمشت سیاسی و مەدەنی پەێوەس وە یارسان خستنە رێ وەلێ وە دەلیلەیل جورواجوور، ئەو جمشتە فرە تویل نەکیشا. وە خاتر ئی دیفاکتوە و هەر لەیوا نەوین پرۆژەی سیاسی تاێوەت وە یارسان، بەش فرەێگ وە فەئاڵەیل سیاسی و مەدەنی جامەی یارسان لە ناو حزبەیل سەرانسەری و کوردسانی موبارزەی خوەیان لە چوارچوو بەرنامەی سیاسی ئەو جەریانەیلە دەس وەپێکردن. لە شوون ساڵەیل فرەێگ لە سەرفکردن ئنرژی لە سەف جەریانەیل قەیر یارسانی، بەشێگ لە ئەو فەئاڵەیلە لە دەیشت وڵات وە قەنائەتێگ ڕەسین ک بەرنامەی سیاسی ئەو جەریانەیلە نیەتوێنێد جواوگوو خواست و مافەیل جامەی یارسان بووت. هەر وەی خاترە نزیک وە ٢٠ ساڵ وەر لە ئیسە یەکم جار جـمشتێگ فەرهەنگی دەس وەپێکرد و لە شوون چەن ساڵ لە کار فەرهەنگی ،خەرەد سیاسی فەئاڵەیل یارسانی ڕەسیە شوونێگ ک لە دویاێ راوێژ و مشویرەت فرەێگ ، سازمانێگ سیاسی جوور یە زەرورەت تاریخی ئڕا جامەی یارسان دابمەزرنن. بێگومان وجوود سازمان سیاسی ئڕا یارسان وە مەێزوور رەسانن ئی کوومەڵگە وە مافەیل خوەێ و پارێزانی لە وەرانوەر خەتەراتەیل ئەلان و ئایندە جوور ئاو و نان ئتیاج حەتمیە. لە حاڵ حازر ” سازمان دموکراتیک یارسان” میرات هەڵگر فەرهەنگ سیاسی یا بەێداخ هەڵگر ئرادەی سیاسی جامەی یارسانە بێ ئەوەێگە مەیزوور ئەوە بووت ک بوویشیم ئی جەریانە نمایندەی تەمام جامەی یارسانە. بەڵکەم مەیزوور فرەتر ئەوەسە ک ئی جەریانە وە گەرد تەمام کەم وکەسریەلێگ ک دێرێتەی ئەمانێ بێشتر فوکووس کاروبارەیل سیاسی خوەی لە سەر جامەی یارسان بەرجەستە کردیەسوە و سازمانێگ تاێوەت وە یارسانە.

خوەش داشتوویمن یا نەیاشتوویمن دێر یا زووی جموری ئسلامیچ جوور هەر نزامێگ توتالیتەر ڕمیەت و هەر وەی خاترە فەئاڵەیل سیاسی و مەدەنی، شەخسیەتەیل سەروەخۆ و تەنانەت ساداتەیل یارسانی باێەس هەر لە ئیسەوە تەقالا بکەن ک ڕەساڵەت تاریخی خوەیان وەرانوەر وە جامەی یارسان جێوەجێ بکەن. یا وە ماناێگ تر لە دەور پرووژەێگ سیاسی و گشتگیر ئەڕا ڕزگاری وئازادی جامەی داڵگ(جامەی یارسان) لە ژێر دەسی جەمەوبوون.

ئیسە بابزانیمن بەشداری سیاسی چەنێگ ئەهمیەت دێریت ئەڕا کوومەڵگەێک جوور یارسان ک خاون سازمان سیاسی تاێوەت وە خوەیە؟ ڕاسە ک سدی لەدەیشت وڵات دامەزریاس وەلێ ئی سازمانە توێنێد بووت وە ئەڵترناتیڤ خاسێگ ئەڕا جامەی یارسان لە شوون گوزەر لە جموری ئسلامی. وە پاێ شناختێگ ک لەی سازمانە دێرمەی، سدی لە حاڵ حازر پتانسیەل(زەرفیەت) ئەوە دێرێت ک لە شوون نەمان جموری ئسلامی، فەئالیەتەیل خوەێ وەشکڵ ئاشکەرا لە ناو قەڵب جامەی داڵگ دەس وەپێ بکەێت، ئەمانێگ ئی سازمانە وەختێگ توێنێد وە خاسترین شکڵ لە رقابەتەیل ئنتخاباتی لە ئایندەیا بوەێتوەی ک تۆ ئی سازمانە وە هی خوەت بزانیت یا مافەیل سیاسی، ئشتمایی و فەرهەنگی خوەت لە ناو بەرنامەی سیاسی ئی سازمانە بووینیت. ئەێەر کەم و کەسریکیچ دێرێت خاستر ئەوەسە ک وە نوویسان یەی سەفەی A4، ڕخنە و پێشنیارەیل خوەت ئەڕایان بنێریت.

هەر وەی خاترە من جوور وەزیفەێگ ئخڵاقی تەقالا کەم ک جاروبار وە نوویسان و ڕەوشەنگەری هامێار بووم ئەڕا رووشن کردنەوەی بازە واژە یا کەلەمەگەێلیگ ک وە جوورێک لە جوورەکان پەێوەسە وە زەمینەی ئلوم سیاسیوە. ئەڕا ئی جاریچە تەڵاش کەم ک وە زووانێگ سادە شەوق بخەمە سەر ئەهمیەتەیل بەشداری سیاسی هەم ئڕا ڕەووشەنگەری و هەمیچ ئڕا هاندان یارسانیەیل ئەزیز وە مەیزوور مەیلەواربینیان وە بەرنامەی سیاسی سازمان سیاسی یارسانی و خاونداریەتی کردن لەی جەریانە لە بار سیاسی، ئقتسادی و تا ئاخر.

لە لاێک تروە حالی بین لە ئەهمیەت بەشداری سیاسی وەو خاتریچە موهمە ک وەر لە ڕمیان جموری ئسلامی باێەس چالاکەیل سیاسی، مەدەنی و شەخسیەتەیل سەروەخۆ یارسانی پلان و بەرنامە ئەڕا دامەزرانن ((حوکمەت لە تەبعید- ((Government in Exil داشتووین ،چوینکە ئی کارە هەم هەوەجەێگ تاریخییە ئڕا تەمرین کردن حوکمڕانی و چونیەتی کونتروڵ و وەرێوەبردن((هەرێم یارسان)) وە شێوەی ئاشتیخوازنە و دوویر لە تن و تیژی و هەمیچ  جوورێگ لە تەمرین دموکراسیە لە ناو جامەێ داڵگ((جامەی یارسان)).

بەشداری سیاسی((Political Participation))  یانێ چە؟

بەشداری سیاسی((Political Participation)) یەکیک وە پرنسیپەیل دموکراسییە و هەر لەیوا جوور یەکیک لە پرنسیپەیل فرە موهم دەوڵەت مودڕن یا دموکراسی مودڕن حەساو کریەت. کارناسەیل زەمینەی زانست سیاسی هان لە سەر ئەو باوەڕە ک لە سەر بنەواێ ئی پرنسیپەیلەسە ک ئاێەم توێنێد سیستمێگ دموکراسی مەحوەر ک لە سەر بنەواێ حقوق شاروەندی و هاوسانی لە بار ماف و وەزیفەوە دامەزریاس، وەل سیستمەیل توتالیتەر و زووردار جیا بکەێتوە. ئیە وەو ماناسە ک بەشداری سیاسی لە ناو سیستمێگ دموکراتیک هەم گوزارشت لە پلورالیزم سیاسی((فرە حزبی)) و رێزگرتن لە ویرورایەیل جورواجوور کەێت و هەمیچ  تەلاش و تەقالا کریەت ئەڕا دامەزرانن حوکمەتێگ نیشتمانی و دموکراتیک ک زوورم هاووڵاتیەیل وە هی خوەیان زاننەی. لە حاڵێکا لە سیستمەیل دیکتاتوری و تاقە حزبی نە تەنیا ماف تەمام مەردم دانیشتگ ناو کوومەڵگە ناپارێزیەت، بەڵکەم هەر لەحزە ئتماڵ دێرێت ک وڵات لە ژێر شوونەوار سیاسەتەیل تاقە ڕابەر و تاقە حزب گەرد جەنگ داخڵی و تەنانەت جەنگ وەل وڵاتەیل هاوسایا رویوەروی بووت. ئەنجامەیل ئی سیاسەتە بووت وە باێس قەیرانەیل سیاسی، ئقتسادی، ئشتمایی و ژینگەیی(محیت زیستی).

جێ باسە ک بەشداری سیاسی پرنسیپێگ ئخڵاقییە و خود ئی واژە مەرزەیل بەین ئازادی و سەرکوت کردن، فرە حزبی و تاقە حزبی ، هاوسانی و ناهاوسانی، وەل یەکا ژیان و زەفت کردن قودرەت لە ناو دەس تەیف خاسێگ موشەخەس کەێت. وە ماناێگ تر توێنیم بوویشیم ک بەشداری سیاسی لە بار ئەمەڵیوە، جوورێگ لە پابەند بین وە ((بێا و بەس-Social Contract)) یا قەراداد ئشتماییە لە بەین ئەندامەیل کوومەڵگە، چوینکە بەشداری سیاسی پا لە بان تەولید و پاراستن بێا و بەس بەین ئنسانەگان کەێتوە.

تاریف واژەی بەشداری سیاسی

وە مەیزوور خاستر حالی بین لە واژەی بەشداری سیاسی یەکم جار باێەس بزانیمن ئی واژە لە رووی ساختار زووانیوە لە چ درووس بیەس. وە شکڵێگ سادە ئی واژە پێکهاتیەس لە دوو کەلەمە ک((بەشداری)) یانێ فائەلیەتێگ ک وە لایەن ئنسانەگانوە ئەنجام دریەت و کەلەمەی((سیاسی))یش جوور واژەێگ سیاسی و ئشتمایی وە کار چیەس. لە زووان لاتینیچ بەشداری سیاسی لە دوو کەلیمە تەشکیل بیەس یانێ((Political Participation)). کەلەمەی ((Political)) بە ماناێ سیاسی و ((Participation))یش وە ماناێ بەشداری ڕەسمی و ناڕەسمی لە فەئالیەتەیل ئقتسادی، سیاسی و ئشتمایی لە کوومەڵگەیا وە مەیزوور ڕەسین وە مەنافەی گشتی لە کوومەڵگە.

لە باوەت واژەی سیاسەت، باێەس یە مەسەڵە رووشن بکەیمنوە ئەویچ ئەوەسە ک لە لاێ من سیاسەت هیچ وەخت وە ماناێ دروو دەلەسە و چلچاو نیە. سیاسەت لەی باسە جوور گەمە یا کار خەراوێگ نیە ک لە ئاخروە هوویچ لە لێ سەوز ناووت یا هیچ ئاقبەتێگ نەیرێت. من گەرد نوورگەی بازە کەسێگ هاوڕا نیەم ک هوویشن تا لە سیاسەت دوویر بیمن شانس ڕەسینمان وە خوا،ئاسمان یا پاکی و مێرەبانی بێشترە. وە ماناێک تر من خوەم ناخەمە ناو ئەو باسە ک برێگ سیاسەت وە کار شەێتان و ئیبلیس زانن. هەر وەی خاترە، خەراو حالی بین لە سیاسەت یا بەرداشت قەڵەت لە سەر ئی واژە ناچارمان کەێت ک ئەیەر وە کوڵییچ بیەس شەوق بخەیمنە سەر ماناێ زانستیی واژەێ سیاسەت.

سیاسەت وە زووان سادە و گشتگیر ، یانێ جێوەجێ کردن کاروبار مەردم و ئورگانیزە کردن کوومەڵگە. وە ماناێگ تر سیاسەت یانێ متودێگ ئەڕا چارەسەرکردن گیچەلەیل کوومەڵگە لە رێ دیالۆگوە. سیاسەت یانێ دەروەچێگ ئڕا ڕەسین وە رێککەفتنێگ نسبی و سازگار ک مەنافەی تەمام تەیفەیل ناو کوومەڵگەیگ لە خوەی بگرێت.

سیاسەت یانێ هونەرێگ ئەڕا رێکخستن جیاوازیەیل ناو کوومەڵگا لە سەر بنەواێ حقوق بەشەر، یەکتر قەبوولکردن و رێزدانان ئەڕا ویروڕاگەیل ترەگ.

سیاسەت وە مانایگ تر یانێ وازکردن دەروەچێگ وە رووی فەرد ، گرووپ و کەمایەتیەیل گوشەگیر کریاێ ناو کوومەڵگە تا ئەوانیچ بتوێنن وە بێ ترس و لەرز ، گوزارشت لە خواست و مافەیل خوەیان بکەن.

ئیسە ئەیەر ئەو تاریفەیل بانە جوور بنەواێگ ئەڕا سیاسەت بوینیمنن ،پەس توێنیم وە شکڵ خوار واژەی ((بەشداری سیاسی)) شیەو بکەیمن:

١.بەشداری سیاسی، یانێ بەشداربین ژمارەێگ وەرچەوو لە شەخسەکان و گرووپەیل ناو کوومەڵگە لە کاروبار سیاسیا.

٢.بەشداری سیاسی، یانێ بەشدار بین بەش فرەێگ لە ئەندامەیل کوومەڵگە لە ژیان سیاسیا وە مەیزوور پێشخستن کوومەڵگە لە بوارەیل ئشتمایی، ئقتسادی چ لە سەتح فەرد((Micro)) و چ لە سەتح کوومەڵگە وە گشتی((Macro)).

٣.بەشداری سیاسی، یانێ ئەو فەئالیەتەیلە ک ئەندامەیل کوومەڵگە وە مەیزوور هەڵوژاردن نمایندەگەیل خوەیان ئەنجامێ دەن.

٤.بەشداری سیاسی، یانێ بەشدار بین لە دانان سیاسەت و بڕیارگەیل سیاسی وە شکڵ دەسەجەمی، ڕاستەوخۆ یا ناڕاستەوخۆ لە ناو سیستم سیاسییگ ک هاووڵاتیەیل لە تێا ژیان کەن.

٥.بەشداری سیاسی، یانێ فەراهمکردن فەزاێگ هاوسان و دوویر لە دووچەوەکی ئەڕا تەمام هاووڵاتیەیل ک بتوێین وە شکڵ ئازاد و دڵخواز هەم دەنگ بێەن ئەڕا هەڵوژانن نمایندەگەیل خوەیان و هەمیچ حەق ئەوە داشتووین ک خوەیان ئەڕا وەرگرتن پلە و پایەگەیل باڵا کاندید بکەن و هەمیچ بتوێین وە ئازاد لە سەر مەسەڵەگەیل حەساس و چارەنوویس پەێوەس وە خوەیان گفتگوو بکەن.

فانکشنەیل یا کارکردەیل بەشداری سیاسی لە کوومەڵگەیا:

  • ماف هاووڵاتی ئەڕا دەنگدان
  • ماف هاووڵاتی ئەڕا وەرگرتن وەزیفەێگ لە کوومەڵگەیا
  • ماف هاووڵاتی ئەڕا بەشداربینی لە پرۆسەی بڕیاردان
  • ماف هاووڵاتی ئەڕا وەرگرتن پلەو پاێەی سیاسی ومودیریەتی
  • بین وە ئەندام لە حزبێگ سیاسی یا سازمانێگ مەدەنی وە شکڵ دڵخواز
  • بەشدار بین لە جەلەسەگەیل سیاسی

تاریخ سەر هەڵدان یا پەێا بین واژەی بەشداری سیاسی

زوورم مینەوانەیل بوار تئوری زانست سیاسی،  تاریخ یا وەرین واژەی بەشداری سیاسی هەڵەوگەردنن ئەڕا لاێ ئەوەڵەیل قەڕن نووزدە ک ئەو مەوقە هووشیاری تازەێگ باڵ کیشاوی وەسەر ئرووپایا. ئەو هوشیارییە زەرورەت چەوودێریکردن((دەسڵات سیاسی)) گەرد خوەیا هاورد. لە لاێک تروە بازە مینەوانێگ تر لە بوار سیاسیا، دوویرتر نووڕنە واژەێ بەشداری سیاسی و ئەوان هان لە سەر ئەوباوەڕە ک سەر هەڵدان ئی واژە لە مەێان سیاسی، هەڵەوگەردیەت ئڕا لاێ ئەوەلەێل دەوران رووشنگەری و هەر لەیوا قەڕن هەڤدە. ئەو کەسەیلە باس لەوە کەن ک لەو زەمانە تەڵاش وتەقالا کریاس ک بەشداری سیاسی رەنگ و بوو وەرفەراونترێگ وەخوەیوە بگرێت ک ئاخرەگەی هاووەخت وەل ئنقڵاب سەنعەتی و لە بەین قەڕنەیل هەژدە و نووزدە وە ئەنجام خوەی ڕەسی.

حزب سیاسی لە ئەسر مودڕن

جێ باسە ک لە هەل و مەرج ئیسە یا دۆنیای مودڕن، دامەزراندن حزب یا سازمان سیاسی ، یەکیک لە ئەنجامەیل تولید سیاسییە ک لە ژێر کارگەری یا شوونوار بەشداری سیاسی شکڵ گرتیەس. ئی تولید سیاسییە جار یەکم لە فەرانسە لەساڵ ١٧٨٩ میلادی و هاوزەمان وەل ئنقڵاب فەرانسە سەر هەڵدا ک بی وە باێس سازکردن شەوراێ نیشتمانی فەرانسە. ئی شەوار جەمەوبینێگ سیاسی بی ک بەش فرەێگ لە تەیفەیل ناو کوومەڵگە ئڕا وێنە خاندانەکان، پیاگەیل ئاینی، تەبقەی سێهم کوومەڵگە ک نمایندەی مەردم بین لە دەور یەک جەمەوبین و باس لەوە کردیان ک وە چ شکلێگ کوومەڵگە ئدارە بکەن. ئاێەم توانێ بوویشێد ک شەوارێ نیشتمانی ئەو وەختە لە فەرانسە تا ئەنازەێگ هاوشێوەی پارلمانەیل ئیسە بیەس.

لە شوون ئی مەوج سیاسییە،  مەسەڵەی دامەزرانن حزب سیاسی، سەندیکای کارگەری، گرووپەیل فشار و سازمانەیل جامەی مەدەنی لە بریتانیا سەر هەڵدا و لەو ڕێوە وارد وڵاتەیل ترەگ ئرووپا بی. لەو وەختوە تا ئێرەنگە، بەشداری سیاسی لە رێ دامەزرانن حزب سیاسیوە بیەس وە یەکیک لە موهمترین روویداوەیل سیاسی ئڕا وەرێوەبردن کوومەڵگە یا وڵات. لەێرە توێنیم بوویشیمن ک  ئەڕا نموونە دامەزرانن” سازمان دموکراتیک یارسان“یچ، جوورێگ لە تولید سیاسییە ک لە ئەنجام سامان سیاسی و مەدەنی بەشێگ لە جامەی یارسان لە دەیشت وڵات ئسبات وجوود کردیەس. هەر وەی خاترە هەر جوورە تەڵاشێگ ئڕا حەزف کردن ئی ئەکتوور سیاسییە لە مەێان سیاسەت وە ماناێ ئنکار کردن لاخوارەگەی بەشێگ لە ئرادەی سیاسی جامەی یارسانە.

ئەهمیەت واژەی بەشداری سیاسی لە نووڕگەی ویرمەند و فیلسووفەیل جەهانوە

جێ وەتنە ک واژەی بەشداری سیاسی وە لایەن بەش فرەێگ لە فیلسووفەیل و ویرمەندەیل جەهانوە قسە لە سەرێ کریاس ک لە خواروە وەکوڵی ناو چەن دانەیان کلک نیشان کەیمن.

ئەفڵاتوون، یەکیک لەو فیلسووفەیلەسە ک هاوزەمان وەل قسە و باسەیل خوەی لە باوەت دموکراسی ، ئاماژە وە بەشداری سیاسییچ کردیەس.لاێ ئەفڵاتوون خود دموکراسی یەکیک لە جوورەیل بەشداری سیاسییە. ئەفڵاتوون باس لەوە کەێت ک دموکراسی یانێ: دەوڵەتێگ فرەرەنگ ک پاێەکانێ لە سەر بنەواێ پرووسەیگ هاوسەنگ لە بەین تەیفەیل جوراواجوور ناوکوومەڵگە دامەزریاس.

لە لایک تروە، کەسێک جوور ئەرەستوو لە کەتاو ((سیاسەت و قانوون ئەساسی ئاتن-The Politics and the Constitution of Athens)) ,شەوق خەێتە سەر بەشداری سیاسی و هوویشێد ک وجوود هەر دەوڵەتێگ جوورێگ لە بەشداری سیاسییە و هەدەف لە بەشداری سیاسییچ یانێ کار کردن ئەڕا مەنافەی گشتی کوومەڵگە. ئەرەستوو فرە پا لە بان ئەوە دەێتە گەز ک بەشداری سیاسی باێەس کار خاس وەل خوەیا بارێت ،چوینکە گەوراترین هەدەف لە بەشداری سیاسی ئەڕا ئەوەسە ک کار موسبەت و خاس ئەڕا مەردم بکریەت وە بێ تەوفیر. وە باوەڕ ئەرەستوو، خاسترین جوور کار خاس یا کار خەیر، ئەو کارەسە ک لە ئەنجام بەشداری تەمام لایەنەکان شکڵ گرێت. فرە لە ویرمەندەیل سیاسی باس لەوە کەن ک مەیزوور ئەرەستوو لە کەلەمەی((کار خاس یا کار خەیر)) هەمان بەشداری سیاسییە.

ویرمەندێگ جوور((هینتگتۆن)) نوورینێگ تر ئەڕا بەشداری سیاسی دێرێت. ئەو هوویشێد ک بەشداری سیاسی یانێ ئەو فەئالیەتەیلە ک وە لایەن هاووڵاتی ، وە مەیزوور تاسیر دانان لەسەر پرووسەی بڕیارەیل سیاسی ئەنجام دریەت. ئیەیچە وەو ماناسە ک پێشهاتەیل هەر سیستم سیاسییگ لە یە کوومەڵگە یا وڵات لە ژێر کارگەری بەشداری سیاسی ئەندامەیل ئەو کوومەڵگە قەومیەت ک وە جوورێگ گەرد خواست و هەدەفەیل ئەو کەسەیلە ک لە پرووسەی سیاسیا بەشدارن، یەکەو گرێت.

کارل مارکس، ئەو فیلسووفەسە ک لەوەخت باسکردنێ لە باوەت مافەیل سیاسی جویلەکە، ئاماژە وە واژەێ بەشداری سیاسی کەیت.لاێ مارکس مافەیل سیاسی یانێ ماف دەنگدان، ماف هەڵوژاردن کاندیدەکان ئەڕا وەرگرتن پلە و پایەگەیل سیاسی وکلیدی. ئەیەر وە هووشیاریوە بنوڕیمە ئەومافەیلە ک مارکس وەخت خوەی کلک نیشانی کردیەس، ئەڕامان دەرکەفێت کە ئەو مافەیلە تەنانەت لە هەل و مەرج ئیسە،بەشێکن لە موهمترین جوورەیل پرووسەی بەشداری سیاسی لە کوومەڵگە. هەر وەی خاترە هەر فەردێگ یارسانی باێەس وە خاسی بزانن ک بەشدارییان لە پرووسەی سیاسی جامەی یارسان چ ئەلان و چ لە ئایندەیا چەنێگ ئتیاجە ئەڕا سەرخستن کاندیدەیل بوومی جامەی داڵگ(جامەی یارسان) هەم لە خوەرهەڵات کوردسان و هەمیچ لە شوونەیل ترەگ ئێران.

ئی مەقاڵە ئدامە دێرێت…..

سەرچەوە:

یاداشتەیل شەخسی نوویسەر ئی مەقالە لە ماوەی ساڵەیل دەرس خوەندن یا ئدامە تاسیل لە ڕشتەی ئلوم سیاسی لە دانشگاگەیل ستوکهوڵم و لینشۆپینگ.

 

بازدیدها: 88