Yarsanmedia Yarsan Democratic Organization Official Website
یارسانمدیا
09 فوريه 2026
نویسندە: مرتضی میرزایی
اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ یکی از گستردهترین و عمیقترین خیزشهای مردمی سالهای اخیر ایران بود؛ اعتراضی برآمده از دردهای انباشتهشدهی فقر، تبعیض، سرکوب و بیعدالتی ساختاری. این خیزش نیز، همچون موجهای پیشین، با سرکوب خشن، بازداشتهای گسترده و جانباختن شهروندان بیدفاع پاسخ داده شد. جانباختگانی که هر یک، فارغ از گرایش، هویت یا باور، نماد مطالبه آزادی و کرامت انسانی بودند.
با اینحال، در کنار سرکوب حکومتی، آنچه بیش از پیش آزاردهنده است، سکوت معنادار برخی از احزاب کردی—چه در داخل و چه در خارج از کشور—در برابر این اعتراضات و در قبال سرنوشت جانباختگان است؛ سکوتی که در تضاد آشکار با ادعاهای دیرینه این احزاب درباره دفاع از عدالت، آزادی و حقوق مردم قرار میگیرد.
سکوتی که اتفاقی نیست
برخی از احزاب کردی که خود را نماینده مطالبات مردم کردستان و مدافع برابری و حقوق شهروندی معرفی میکنند، در بزنگاههایی چون دیماه ۱۴۰۴ یا سکوت اختیار کردند یا به مواضعی کلی، مبهم و کمهزینه بسنده نمودند. در این مواضع، کمتر نشانی از همدلی صریح با جانباختگان، مسئولیتپذیری سیاسی، یا تلاش برای بازتاب مستقل صدای معترضان دیده شد.
این سکوت را نمیتوان صرفاً به شرایط پیچیده سیاسی یا ملاحظات منطقهای فروکاست؛ بلکه باید آن را در چارچوب نگاهی تحلیل کرد که در آن، رنج و خون جانباختگان تنها زمانی برجسته میشود که امکان همراستاسازی با یک روایت سیاسی خاص را داشته باشد.
از سکوت تا مصادره نمادین
در یکی از تجمعات خارج از کشور، شخصاً شاهد حضور برخی از احزاب و جریانهای سیاسی با در دست داشتن تصاویر جانباختگان، در کنار نمادها و پرچمهای سازمان مجاهدین خلق بودم. مسئله در اینجا صرفاً همزمانی یا هممکانی جریانها نیست؛ مسئله، نحوه استفاده نمادین از تصاویر جانباختگان بدون توضیح، بدون شفافیت و بدون گفتوگو با خانوادهها و جامعهای است که این جانباختگان از دل آن برخاستهاند.
جانباختگان، ابزار مشروعیت سیاسی نیستند. حضور تصاویر آنان در کنار هر جریان یا سازمانی، اگر با پاسخگویی، مسئولیتپذیری و تعهدی روشن همراه نباشد، ناخواسته به مصادره نمادین رنج انسانها تبدیل میشود.
جانباختگان؛ فراتر از نماد، شایسته احترام
یاد جانباختگان اعتراضات سراسری، تنها زمانی معنادار است که با احترام به کرامت انسانی آنان، استقلال صدایشان و پرهیز از بهرهبرداری سیاسی همراه باشد. ما در اینجا صرفاً بازگوکننده صدایی هستیم که جانباختگان در خیابانها فریاد زدند؛ صدایی که در آن، نه نامی از این احزاب بود و نه نشانی از سازمان مجاهدین خلق.
هیچ جریان، حزب یا سازمانی حق ندارد رنج مردم را بهعنوان سرمایه نمادین خود مصادره کند، بیآنکه نسبت به آینده، حقوق شهروندی، آزادیهای بنیادین و تکثر جامعه پاسخگو باشد.
سخن پایانی
این نوشته نه برای حذف هیچ حزب یا جریانی است و نه برای تخریب؛ بلکه تلاشی است برای یادآوری یک اصل ساده اما بنیادین:
خون جانباختگان مالک ندارد. و هیچ آیندهای مبتنی بر آزادی، عدالت و کرامت انسانی، بدون مواجههای صادقانه با این حقیقت، ساخته نخواهد شد.
محتوای مقاله صرفاً منعکس کننده دیدگاه های نویسنده است و یارسانمدیا هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد.
بازدیدها: 1248