آتش‌سوزی‌های زاگرس؛ شعله‌هایی بر پیکر طبیعت، بی‌پاسخ از سوی مسئولان

یارسانمدیا

٣.٦.٢٠٢٥

صدرا میرزایی
هامبورگ

در روزگاری که طبیعت ایران یکی پس از دیگری قربانی بی‌تدبیری‌ها و اولویت‌های انحرافی حکومت می‌شود، رشته‌کوه زاگرس ـ به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع زیستی کشور ـ هر سال در فصل گرما، در آتش می‌سوزد؛ آتشی که نه‌تنها شعله‌هایش، بلکه بی‌تفاوتی ساختاری حاکمیت نیز سوزنده‌تر است.

زاگرس، زیستگاه متنوعی‌ست که علاوه بر تنوع گیاهی و جانوری، مأمن هزاران خانوار عشایر است که قرن‌ها در این کوه‌ها با سبک زندگی سنتی، زندگی و تولید کرده‌اند. با این حال، در برابر آتش‌سوزی‌های سالانه، هیچ آمادگی‌ای از سوی نهادهای دولتی دیده نمی‌شود: نه بالگردهای آب‌پاش، نه نیروی کافی، نه برنامه پیشگیرانه. داوطلبان مردمی و محیط‌بانان خسته، تنها مانده‌اند در برابر آتشی که با هر وزش باد، مرزهای بیشتری از زندگی را می‌بلعد.

در این میان، تناقضی عمیق جامعه ایران را آزار می‌دهد؛ میلیاردها دلار صرف برنامه‌های موشکی، نیروهای نیابتی در منطقه، پروژه‌های هسته‌ای و نظامی می‌شود؛ اما برای خاموش کردن آتش در جنگل‌ها، دولت حتی توان خرید یک فروند هواپیمای آب‌پاش را ندارد. بدتر از آن، سرمایه‌های عمومی صرف پروژه‌های پرهزینه‌ای چون “بهشت” و “جهنم مصنوعی” در فومن می‌شود؛ پروژه‌هایی که نه سود اقتصادی دارند، نه ارزش زیست‌محیطی، بلکه تنها ابزاری برای تبلیغات و سرگرمی مصنوعی هستند.

سیاست‌های حاکمیت در قبال طبیعت، نمایانگر نگاهی صرفاً امنیتی و ایدئولوژیک به منابع کشور است. آنچه نمی‌تواند به کنترل سیاسی یا تبلیغاتی حکومت خدمت کند، به فراموشی سپرده می‌شود. زاگرس و مردمانش، در این منطق، جایی ندارند.

ادامه این روند، نه‌تنها به نابودی جنگل‌ها منجر خواهد شد، بلکه عشایر را از خانه‌هایشان خواهد راند، فقر را گسترش خواهد داد و تعادل اکولوژیک منطقه را برای همیشه برهم خواهد زد. این نه فقط یک بحران زیست‌محیطی، که یک فاجعه اجتماعی و انسانی است.

اکنون زمان آن رسیده که جامعه مدنی، کنش‌گران محیط‌زیست و رسانه‌های آزاد، بر حکومت برای تغییر این رویکرد فشار آورند. طبیعت ایران، زخمی است؛ و زاگرس، در حال سوختن، نماد روشنی‌ست از سیاست‌هایی که ایران را نه به توسعه، بلکه به زوال می‌برند.

بازدیدها: 1969