١٢مین سالروز تأسیس سازمان دمکراتیک یارسان پیروز باد!

یارسانمدیا
2023.04.07

۱۱ سال پیش در ماە آوریل، بعد از رایزنیها، مشورتها و گفتگوهای دو جانبە بین هیئتهای دو جریان سیاسی یارسانی، جنبش دمکراتیک یارسان و یاریکورد کە چند ماە بطول انجامید، در روزهای ٧ و ٨ آوریل سال ٢٠١٢ طي يك کنگرە تحت نام كنگره “اتحاد یارساني”دو جریان سیاسی نامبردە منحل و سازمان دمکراتیک یارسان (سدی) پایە گذاری و اعلام موجودیت کرد.

در مدت این ۱۱ سال دگرگونیها و تحولات سیاسی مهم و زیادی در عرصە مناسبات و روابط امور بین‌المللی رخ دادە است. ایران و منطقە ما، خاورمیانە، بیشتر از هر جایی دیگر در جهان متن و کانون تحولات بنیادینی بودەاست و قدرتهای بزرگ جهانی، مخصوصا قدرتهای غربی، بوسیلەی عربدەکشان و مزدوران کهنە و تازە خود با جنگهات نیابتی و خانمانسوز بستر و زمینەی تحول و توسعە عقیم و زیر ساختهای ناقص جوامع این منطقە را نابود کردند و با ارائە طرحهای عمرانی و پروژەهای بازسازی و عرضە وامهای گران این جوامع را دوبارە بە انقیاد و اسارت اجباری سیاسی و اقتصادی در آوردەاند.

حکومت جمهوری اسلامی با ترویج خشونت و تقابل و جنگهای فرقەی و قشری در خارج از مرزهای خود تبدیل بە اختاپوس وحشت و نفرت و نابودی شدە است. مداخلەگریهای این حکومت ضد انسانی در کشورهای منطقە ثبات نسبی اجتماعی و سیاسی آنها را دچار اختلال کردە است و پروسەهای سیاسی و ترقیخواهانە این جوامع را با اتخاذ سیاستهای قشری و جاەطلبانە تهدید می کند.

باج ناکارآمدی مدیریتی سیاسی و اقتصادی رژیم و دخالتهای نامتعارف آن، مردم ایران بە شکلی گران پرداخت می کنند. با خروج آمریکا از برجام و تجدید تحریم های تازە علیە رژیم بازار اقتصاد ایران در بدترین شرایط خود در صد سال اخیر قرار گرفتە است. در کنار این وضعیت حوادث طبیعی اخیر، زمین لرزە کرماشان و سیل در گلستان و دیگر شهرهای ایران زندگی روزمرزە بخش زیادی از مردم ایران را با مشکلات و معضلات جدی روبرو کردە است.

تغییرات سیاسی و حادثەهای طبیعی و سیاستهای زیست محیطی و اقتصادی غلط و غیر علمی بطور مستقیم بر روی زندگی اقتصادی و اجتماعی مردم یارسان تأثیرات جدی و خاص خود داشتە است. واکنش و موضع مردم و فرد یارسانی نسبت بە این وضعیت خطر رابطەی تنگاتنگی بە خصلت دخالت و عدم دخالت در سرنوشت سیاسی خویش دارد. جامعەای سیاسی چنین وضعیتی را زیر ذرەبین نقد و تحلیل قرار میدهد و برای مقابلە با آن دست بە برنامەریزی و طرح و آلترناتیو ارائە می کند. جامعە یارسان بی شک دارای سرمایەهای فرهنگی و غیرەاست، اما مثل بقیەی جوامع همسایە از فقر فرهنگ سیاسی رنج می برد.

با این مقدمە کوتاە و برخلاف عادت و سنت رایچ کە در سالیادها فقط “غرور” و “بزرگی” سازمان یا حزب برجستە میگردد و از آن تمجید و تحسین می شود، در اینجا سعی میشود کە ارزیابی مختصری از نقش سازمان در مدت این ۱۱ سال در زمینە سازماندهی و یارگیری ارائە شود و آن را مورد باز نگری قرار داد.

داشتن جریانی سیاسی تا اندازەی توانستە است امید و اعتماد بنفس و بازیابی غرور و شخصیت تاریخی بخشهای از جامعە یارسان را بنمایش بگذارد. جامعە یارسان از دوران بالویل تا کنون نوع مبارزە و روش تلاش فکری و رفتاری خود را تعریف کردە است. این مبارزە هزار سالە بر اساس مهربانی، مدارا و مروت بودە است و تلقی آن از تنوع فکری و فرهنگی در جامعە، دمکراتیک و تولرانس بودە است. زندگی مسالمت آمیز را ضامن زندگی با سعادت و عادل دانستە است.

چرا با داشتن سرمایەهای تاریخی، فکری و ارزشی کە بقول ما یارسانیها میتوانند سنگ بنای جامعەای آزاد، عادل و روادار باشد تلاش برای آن و ارادە و میل مبارزە برای تحقق این ارزشهای بزرگ و مهم در درون جامعە وجود ندارد و مردم با ظلم و تبعیض کنار می آیند، و یا اینکە چرا “سازمان دمکراتیک یارسان” با توجە بە زمینەها و بسترهای اجتماعی درون جامعە یارسان فعالیت تشکیلاتی و سیاسی آن چندان مطلوب و مساعد نیست. چگونە با انتشار”دفاتر” و آگاهی از گذشتە و تاریخ خود و امکان استفادە از شبکەهای اجتماعی فعالیت و کنش سیاسی ضعیف است.

بعد از انقلاب و تا کنون بە جرأت میتوان ادعا کرد کە تنها نیروی محرک فعالیتهای سیاسی جامعە یارسان همان نسل اول مبارزان یارسانی هستند کە بعداز خارج شدن از ایران با رژیم اسلامی درافتادند و با روش مدیریتی خود جامعە یارسان را نسبتا وارد فاز مبارزاتی شبە مدرن و نوین کردند. با وجود تجارب کار سیاسی، روش مدیریت و تبیین و درک این افراد از کار سازمانی مترقی و مدرن و دمکراتیک بیشتر تحت تأثیر خصلتها و روشهای تشکیلاتی جریانات چریکی و چپ سنتی بودە است. در چنین نظامهای تشکیلاتی نوعی خود بزرگ بینی، توتالیتارتسم و مرکزگرایی مطلق حکمفرماست و در چنین فضای تشکیلاتی زمینە و ظرفتیهای دمکراتیک، بحث آزاد و انتقاد و خود انتقادی محدود و امکان بروز و ابراز ندارد. نیروهای جوان و تحصیلکردە با انتقاد  و انزجار از این نوع و طرز مدیریت تشکیلاتی در سازمان عدم ورود و وجود خود را در تشکیلات سازمان توجیە کردەاند.

اما آنها نیز بر این واقعیت تاریخی واقف بودەاند کە سدی محصول خود آگاهی تاریخی و هویتی جامعە یارسان، مخصوصا آن بخش از جامعەی یارسان است کە ٤٠ سال پیش علنا بە رژیم اسلامی “نە” گفتند و با ترک وطن مبارزە راعلیە آن آغاز کردند. سازمان دمکراتیک یارسان رسما از سال ٢٠١٢ بعنوان و باعتبار جریانی سیاسی، در جهت تحقق اهداف سیاسی جامعەی یارسان و تقویت و تثبیت موقعیت سیاسی و اجتماعی آن در آیندەی سیاسی ایران تلاش و مبارزە می کند. سدی بر این باور است بدون داشتن قدرت سیاسی و دخیل بودن در قدرت و تصمیگیریها سیاسی کلان و اعمال نفوذ و فشار سیاسی، جامعەی یارسان در تعیین و تکلیف سرنوشت خود بی‌اختیار خواهد بود و هر روز از هر نوع و شکل و قماشی “‌قیم” و “ولی” برای او در گوشە کنار جغرافیای سیاسی ، فرهنگی و هویتی آن سر در می آورد.

در دوران جمهوری اسلامی ایران ما شاهد اعتراضات زیادی بوودەایم. از جمە اعتراضات بانوان ایران در سال ١٣٦٠ علیە حجاب اجباری، اعتراضات خراد ٦٠ علیە بی‌کفایتی سیاسی بنی صدر از طرف مجلس شورای اسلامی و مجاهدین خلق، جنبش‌ها و اعتراضات مردمی در دهە هفتاد کە میتوان حادثە” کوی دانشگاە” را ازمهمترین آنها دانست، جنبش سبز در سال ١٣٨٨، اعتراضات دی ماە ١٣٩٦ و عبور از خطوط سیاسی اصلاح طلبی، اعتراضات آبان خونین ١٣٩٨ و آخرین آنها خیزش یا جنبش انقلابی زن زندگی آزادی کە در پی قتل ژینا امینی آغاز شد.

هسته ارزشی و فکری جنبش انقلابی ” ژینا ” همانا نوزایی کرامت و حیثیت انسان در سرزمین ایران است. شعارهای سیاسی و اجتماعی ساختارشکنانه جنبش انقلاب ” ژینا ” فرا ایدئولوژی و حزبی است. تمام طبقات و اقشار اجتماعی جامعه خود را با مضامین، پیام و افق فکری و ارزشی آن تعریف می کنند. با وجود آنکه شعار اصلی این جنبش مردمی ” زن زندگی آزاد ی ” است، اما تعریف ساده ی آن یعنی: خودمختاری اجتماعی و سیاسی و ایجاد فرصت و بستر درست و مناسب برای انکشاف و رشد افراد در اجتماع و حق ممارست آزاد یهای ابتدائی. مردم یارسان بخشی مهم و تأثیرگذار در شکل گیر ی روند و پروسه ها ی سیاسی و اجتماعی، و بازیگر جدی و مؤثر، جنبش ” ژ ینا ” بوده اند.

سازمان برای و بمنظور پیشبرد، توفیق و پیروزی جنبش انقلابی مردم ایران با جنبش آذربایجان برای دمکراسی و یکپارجگی ایران ” جبهە مردمان ایران” را تشکیل داد. سازمان از  منشور ” مطالبات حداقلی” بیست تشکل صنفی و مدنی در داخل ایران و از منشور همبستگی و اتحاد برای آزادی ( مهسا) حمایت نمودە و آنها را انعکاس صدای متنوع  ایرانیان و گامی بسوی تحولات سازندە اجتماعی، سیاسی و اقتصادی می داند.

سازمان دمکراتیک یارسان مبتنی بر مأموریت تاریخی و سیاسی خود در کنار مردم، مستقیم و غیرمستقیم، نقش خود را با توجه به شرایط و ابزار مبارزاتی خود انجام داده است. شورای مرکزی منتخب کنگره ۵ “کنگره آخیز یاران ” و یاران تشکیلات سازمان با توجه به تحولات سیاسی کشور در طی ماهای اولیە جنبش در جلسات متعدد سازمانی خود تمام امور تشکیلاتی، سیاسی و تبلیغاتی سازمان مورد بررسی و تحلیل قرار دادند. تشکیلات سازمان موقعیت سیاسی و عملی شورای مرکزی را غیر واجد شرایط مناسب، و از لحاظ کیفی و کمی برای حضور بالفعل و تأثیرگذار در تحولات سیاسی کنونی چندان فعال و قدرتمند نمی دید و بدین دلیل برگزاری کنگره فوق العاده را راه حلی عملی و آلترناتیوی مناسب برای ایجاد تغییرات لازم در ساختار و ترکیب رهبری سازمان دانست.

جامعە یارسان بر خلاف جوامع ابراهیمی رویکردی ارزشی متفاوت و انسانی بە حقوق زن داشتە است. از زمان بالویل زنانی چون مامە جلالە، فاطمە لرە، خاتون بشیرە و خاتون رزبار در مقاطع زمانی مختلف همگام دیگر چهرەهای جامعە یارسان در میدان عمل بە ترویج و تبلیغ باورها و اندیشەهای انسان محوری یاری پرداختەاند. محصول و نتیجە مبارزە آنها منجر بە نهادینە کردن حقوق زنان و اعلام آن در دفاتر شدە است. متأسفانە سازمان نیز با توجە بە داشتن چنین سرمایە ارزشی و فکری نتوانستە است زنان را در کار سازمانی سازماندهی و فعال کند و در این زمینە چندان موفق نبودە است.

سازمان دمکراتیک یارسان بە این نتیجە رسیدە است کە برای توفیق بیشتر در کار سیاسی نیاز بە مهندسی اجتماعی و فرهنگسازی در جامعە است. سدی از تودەگرائی و پوپولیسم پرهیز و دارای اعتدال سیاسی روشن و صریح می باشد، چونکە معتقد است که دشمن اصلی جامعەی یارسان خرافات، نهادها و جریانات بی نام نشان و وابستە بە قدرتهای منطقەای هستند کە با بکارگیری امکانات مالی و تبلیغاتی بزرگی هدفمندانە در تلاش جدی برای بی اعتبار کردن و بە حاشیە راندن جنبشهای سیاسی مردم یارسانی می باشند.

سازمان تلاش نمودە است کە با بخش ها و پتانسیل های مبارزاتی جامعە وارد دیالوگ و گفتگو بشود.هر چند سدی باور داشتە و دارد کە اختلافات نظری و سیاسی قابل ملاحظەای برای “گفتگو” وجود ندارد تا اینکە از آن طریق بتواند متوجە موضوعهای فکری و نظری ملموسی شود. ، بلکە همیشە مواردی سلیقەی و رفتاری وجود داشتە و دارد. تا این لحظە سدی برنامە، دیدگاە، پیشنهادات یا نظراتی دریافت نکردە است تا اینکە بتواند با مطالعە و تدقیق و تفحص در آنها بە بازاندیشی و بازنگری در نظرات و دیدگاهای سیاسی خود بپردازد.

سازمان دمکراتیک یارسان باید برای جذب دو نیروی اجتماعی جوانان و زنان بە تشکیلات خود برنامە و طرح برای شکوفایی عقل و اندیشە و برابری در حقوق بر اساس شایستەسالاری در درون تشکیلات داشتە باشد. سدی باید برای ایجاد ارتباط ارگانیک با نهادهای مدنی و دیگر نیروهای اجتماعی فعال در داخل کشور، کە در آیندە زمینە و پایەهای اصلی آزادی، استقلال و ترقی جامعە یارسان تشکیل خواهند داد، بکوشد.

زمانی هانای ما طنین افکن است که متحد و یکصدا هستیم.

سازمان دمکراتیک یارسان

شورای مرکزی

٧ آوریل ٢٠٢٣

بازدیدها: 121