از دید ما؛ جامعه از ترس عبور کرد

از دید ما؛ جامعه از ترس عبور کرد

محیا زمانی

۲۱.۴.۲۰۲۶

آنچه امروز در ایران جریان دارد، صرفاً مجموعه‌ای از اعتراضات یا ناآرامی‌های مقطعی نیست. این‌بار یک رویارویی عمیق میان جامعه و ساختار حاکمیتی در جریان است که سال‌ها با سرکوب، انکار و حذف، تلاش کرده کنترل را حفظ کند.

کشته‌شدگان ماه‌های اخیر، نتیجه مستقیم این ساختار هستند. این‌ها «حوادث» یا «اشتباهات» نیستند؛ بخشی از یک الگوی تکرارشونده‌اند. الگویی که در آن، پاسخ به مطالبه، سرکوب و پاسخ به صدا، حذف است. هر نامی که به لیست کشته‌شدگان اضافه می‌شود، نشان‌دهنده ادامه همین منطق است.

نگارنده باور دارد، مهم‌ترین تغییری که در این ماه‌ها رخ داده، نه فقط در خیابان، بلکه در ذهن مردم است. جامعه‌ای که سال‌ها با ترس مدیریت شده بود، حالا در حال عبور از همان ترس است. این عبور، کامل و یکدست نیست، اما قابل انکار هم نیست.

در کنار این، تنش‌های منطقه‌ای و احتمال درگیری نظامی، یک عامل جدید به این معادله اضافه کرده است. با این‌حال آنچه برای من قابل توجه است، واکنش بخش عظیم اکثریتیِ جامعه به این وضعیت است. چیزی که امروز شنیده می‌شود، این نیست که مردم جنگ را می‌خواهند، بلکه این است که بخشی از آن‌ها دیگر از سناریوهای پرهزینه هم عقب‌نشینی نمی‌کنند.

این یعنی تغییر در محاسبه: جایی که ادامه وضعیت موجود، از هر گزینه دیگری غیرقابل‌قبول‌تر دیده می‌شود.

این یک وضعیت و نقطه‌ی عادی نیست. جامعه‌ای که به این مرحله می‌رسد، وارد فاز متفاوتی از رفتار سیاسی می‌شود. فازی که در آن، کنترل از طریق ترس دیگر آن کارایی سابق را ندارد.

در این میان، اقلیت‌ها همچنان در موقعیتی نابرابر قرار دارند. از نگاه من، به‌عنوان شخصی که به یک اقلیت دینی (جامعه یارسان-بعنوان بزرگترین اقلیت دینی پس از اسلام و از ادیان غیرسامی) تعلق دارد، این ساختار نه تنها در سطح کلان سرکوبگر است، بلکه به‌طور خاص نیز، هویت‌های غیررسمی را به حاشیه می‌راند؛ و در شرایط بحران، این حاشیه‌نشینی عمیق‌تر هم می‌شود.

من این متن را از دید خودم می‌نویسم، اما آنچه توصیف می‌کنم، یک تجربه فردی صرف نیست؛ بلکه نگاهی‌ست که نماینده‌ی بخش زیادی از مردم است. این بازتاب وضعیتی است که در آن، شکاف میان جامعه و حاکمیت به مرحله‌ای رسیده که دیگر با روش‌های قبلی قابل مدیریت نیست.

واقعیت این است: وقتی یک جامعه از ترس عبور می‌کند، معادلات هم تغییر می‌کنند. از دیدگاه من معادلات امروز تغییر کرده است و امروز دیگر مانند دیروز پس از نیست و در سپهر سیاسی آینده می‌توان این تغییرات عظیم را شاهد بود؛ با این‌حال ما نباید از حرکت باز ایستیم.

محتوای مقاله صرفاً منعکس کننده دیدگاه های نویسنده است و یارسانمدیا هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد.

بازدیدها: 314