Home / پانل آزاد / جامعە یارسان و تاسیس سازمان دمکراتیک یارسان

جامعە یارسان و تاسیس سازمان دمکراتیک یارسان

مردم یارسان از آغاز ظهور و تاریخ پیدایش آن تا اکنون از آزادی و حقوق برابر محروم بودە و حکومت ها و جوامع اسلامی هیچگاه آشکارا این مردم و آئین آنها را قبول نداشتە است؛ که برای آسیمیلە کردن این جامعە از هیچ ابزار نرم و قهریەای دریغی نورزیده اند.

منوچهر عزیزی

بنابراین یارسانیان با تکیە بە فرهنگ و آداب و رسوم یارسانی کە از گذشتگان و گنجینەهای یارسانی برای این دیار و مردم بە ارث رفتە، از هیچ تلاشی برای باهم مدارا کردن و باهم بودن دریغی نکرده اند و بە هیچ جامعە و دینی فشار را روا ندیدەاند. جامعەای از مقاومت و مبارزە برای آزادی، حقوق برابر و زندگی در آشتیانە و صلح‌ آمیز در کنار مردم با ادیان و عقاید متفاوت بودە است و این روند تا به حال ادامە دارد.

در زمان آشکار کردن آئین یاری توسط سلطان سهاک برزنجی و یارانش از ٧٠٠ سال پیش این مبارزە و مقاومت در مقابل ستم، ظلم و انکار کردن مردم و جامعە یارسان ادامە داشتە است.

داستان مقاومت سە روزە سلطان و یارانش در مقابل(چیچک) سپاە اسلام وقت، بیانگر این حقیقت است کە اگر مردم یارسان با روش و آداب و باور خود امروزە با افتخار موجودیت خود را ثابت کردە است، چون بزرگان و مردم یارسان بر حفظ هویت و موجودیت خود اگر هم با جان خویش بودە اسرار کردەاند و در سخت ترین شرایط راە مقاومت و مبارزە را انتخاب کردەاند.

یارسانیان با الهام از فرهنگ و تاریخ خود هیچگاه طرفدار خشونت نبودە و حتی برای رسیدن بە اهداف خود از راە خشونت دست بە مقاومت و مبارزە نزدەاند. اما از مقاومت و فداکاری هیچگاە غافل نبودە و در این راە بە گواهی تاریخ در برابر ظلم و ستم های گوناگون کە هدف اش نابودی و آسیملە کردن فرهنگ و آداب و رسوم یارسانی در فرهنگ غالب بودە مقاومت و ایستادگی کردەاند.

به قول مارتین لوتر کینگ “عدم خشونت روش ترسویان نیست؛ بلکە وسیلەای برای مقاومت است”

ما از این روش مبارزە برای دفاع از هویت، شناسه و موجودیت خویش به عنوان روشی متمدنانە و همچنین با روحیەای مملو از مقاومت آشتی جویانە استفادە کردەایم.

تولرانس و رواداری ریشەای تاریخی در رفتار و تعامل یارسانی ها با دیگران دارد و دیالوگ و گفتوگو در اسناد و متون “یاری” را میتوان به عنوان یک گفتمان با ارزش فرهنگی و اخلاقی قلمداد کرد.

در دفتر سرانجام یا “دیوان گەورە” میتوان بە راحتی بە فلسفەی این اخلاق بارز مهربانی و فروتنی مردم یارسان را واضح و به خوبی اشارە و لقب وجدان بیدار و مدرن را بە آن داد.

اگر چە دیسکورس دیالوگ و تولرانس و رواداری در دفاتر یاری کە متعلق بە بیش از ٧٠٠ سال پیش می باشد، متبلور گشتە، اما با استناد بە تعریفی از مدرنیتە، هنوز دیالوگ و رواداری گفتمان غالب جوامع پیشرفتە و مدرن جهان امروز می باشد.

 

در این بارە سلطان می گوید:

عابدین گفتگو، عابدین گفتگو

عابدین شیرینە بی بغض گفتگو

 

سلطان می فرماید گفتگو بدون بغض و کینە شیرین است. با یک نگاە هرمنوتیکی میتوان فلسفە این کلام را بە یک دیالوگ متمدنانە کە استدلال بر اهمیت آن دارد، تفسیر کرد. شیرین بودن گفتگو بدون کینە و بغض تلاشی برای حل اختلافات از راە گفتگو است، نە ستیزەجویی و بغض و کینە.

 

پیر حیات می فرماید:

یاری نکران و جنگ و هرا

وینە سامری خلق کرن گمراە

 

پیر حیات در این کلام بسیار صریح و شفاف فلسفەی آئین یاری را از زورگویی و فریبکاری متمایز می سازد و این را نشان می دهد کە با توجە بە فشار و جنگ بازماندەگان و پیروان فکر “چیچک” یاری را بە دوری جویی از جنگ و رفتار فریبکارانە فرا می خواند. نزد یارسانیان دعوت بە گفتگو و دوری از فریبکاری، جنگ و گمراە کردن دیگران تبدیل بە یک نظام اخلاقی شدە است.

بقول افلاطون نظام اخلاقی با این اصل آغاز می‌شود که اگر آدمی بداند راه زندگانی نیک چیست بر همین مبنا نیز عمل خواهد کرد. این اخلاق دوری جستن از شر و بدکاری و سلطەطلبی در رفتار، کردار و فرهنگ یارسانیان اعیان است. لیکن یارسانی ها در ادوار تاریخ توسط نیروهای شر تحت تعقیب، بی حرمتی و سرکوب قرار گرفتەاند.

تاریخ نوشتاری یارسان کە بیشتر در کلام های دفاتر یاری می توان تفسیر و تحلیل کرد، بە ما نشان می دهد، کە جامعە و مردم یارسان برای حفظ هویت و فرهنگ یارسانی همیشە در مبارزە بودە و این مقاومت هنوز بعد از بیش از ٧٠٠ سال ادامە دارد.

مردم و جامعە یارسان بنا بە اصول رفتاری و معرفتی کە در فلسفەی “جمع” نهفتە است، همیشە خود را در یک اتحاد بزرگ یارسانی دیدە است و شاید کمتر به فکر یک ساختار سیاسی و اورگانیکی بە نوع و شکل امروزی بودە است. اما بعد از بر سر کار آمدن جمهوری اسلامی ایران، سیاست آسیمیلاسیون فرهنگی، دینی و ملی در راستای اسلامیزە کردن آیین و فرهنگ مردم یارسان از حداکثری فشارها برضد این مردم و فرهنگ آنان بکار گرفتە شدە است. اما مردم و جامعە یارسان با الهام از فرهنگ رواداری و مقاومت تا بحال توانستەاند در مقابل نیروهای واپسگرا مقاومت و ایستادگی کنند.

بخاطر نهادینە کردن این مقاومت، بخشی از مردم یارسان از همان اوایل سر کار جمهوری اسلامی ایران در چهارچوب یک جنبش سیاسی-نظامی خود را سازماندهی کرد. متاسفانە اما این جنبش نتوانست زیاد دوام آورد، لیکن فکر و پروژە این حرکت کە دفاع از خواستەهای برحق یارسانیان بود زندە ماند.

بعد از سالها جامعەی یارسان در دیاسپورا، نبود یک جریان منحصر بە یارسانی بیش از پیش احساس میکرد و فعالان و دلسوزان یارسانی پس از سالهای متمادی بحث و گفتگو انجمن فرهنگی یارسان را در سال ١٩٩٨ در سوئد بوجود آوردند. با توجە بە زحمات زیاد و قابل تحسینی، اما فعالین یارسانی بعد از سال ها بە این نتیجە رسیدند کە مسئلەی یارسان یک مسئلە سیاسی و برای دستیابی بە کانون های قدرت و تاثیر گذاری نیازمند یک حرکت سیاسی است کە می تواند روشی تأثیرگذارتر از یک انجمن صرفا فرهنگی باشد. با این نتیجە در سال  ٢٠٠۷ جنبش دمکراتیک یارسان “جدی” با یک برنامە  و اساسنامه ی سیاسی فعالیت های خود را شروع کرد. متاسفانە از همان بدو تأسیس جدی دودستگی بوجود آمد و در سال ٢٠١٠ یاریکورد با همان رویکرد دفاع از حقوق مردم یارسان و با برنامه ی اتحاد یارسانی پا بە عرصە مبارزە گذاشت.

خوشبختانە بعداز ٢ سال گفتگوی یارسانیانە “جدی” و”یاریکورد” مصلحت و منفعت جامعە و مردم یارسان را بسیار با اهمییت تر از مسائل سلیقەیی می دانستند و با موافقت بدون استثناء تمام اعضای شورای مرکزی یاریکورد و تمام اعضای کمیتە مرکزی جنبش دمکراتیک یارسان در سال ٢٠١٢ در یک کنگرە متحد با شرکت تعداد زیادی ازمردم یارسان در اروپا، سازمان دمکراتیک یارسان را تأسیس کردند.

تاسیس سازمان دمکراتیک یارسان، اگر چە از نوع خود یک حرکت نو بشمار نمی آید، ولی اتحاد دو جریان یارسانی در آن زمان پیامی بسیار دلگرم کنندە و موفقییت آمیز بود.

سازمان دمکراتیک یارسان گرچە خالی از کمبود و نواقص نیست، اما شکل گیری آن در واقع بخشی از پروژە نهادینە کردن همان مقاومتی است کە در طول تاریخ آشکار شدن یارسان ادامە داشتە است. تاسیس سازمان دمکراتیک یارسان نە اینکە تنها یک حرکت دفاعی، بلکە بخشی از یک پروسەی خودآگاهی و خودشناسی و آمادە سازی برای نهادینە کردن یک حرکت سیاسی است تا بتواند جوابگو جامعە امروز و آیندە باشد.

با یک مطالعەی گذرا از تاریخ احزاب کوردی، به آسانی می توان پی برد کە تاسیس سازمان دمکراتیک یارسان هم از نظر ساختاری یک جریان مدرن با برنامە و پروگرام دمکراتیک و هم از نظر  کیفیت و کمیت در مقایسە با اکثریت احزاب کوردی جایگاە ویژه ای دارد.

سازمان دمکراتیک یارسان از منظرحقوقی منحصر بە یک جامعە میباشد کە خود را بخشی و در بطن این جامعە و برای دفاع از حق و حقوق فراموش شده و پایمال شدەاش به دنیا آمدە است.

سدی با پایبندی و مستلزم بودن بە معیارهای جهانشمول و رعایت اعلامیە جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد توانستە جهانبینی خود را در قالب یک نهاد سیاسی و دمکراتیک اعلام کند.

سدی در نقشە راە سیاسی خود، موضع خود را در رابطە با ادارەی ایران بعد از دوران گذار از رژیم جمهوری اسلامی قاطعانه مشخص و اعلام داشتە.

اهدافی بیشتر واقعبینانە که می تواند در دنیای سیاست حقیقی اهدافی قابل اجرا و قابل قبول مردمان ایران باشد، ارائە دادە است.

با این اوصاف سازمان دمکراتیک یارسان صاحب یک برنامە مدرن، دمکراتیک و واقعبینانە است، اما بیشک کاستی ها و نواقصی هم وجود دارد کە نیازمند افراد توانمند و دلسوز بە این جامعە میباشد. بدون تردید ما در یک موقعییت تاریخی قرار گرفتەایم و اگر بخواهیم داستان به کرسی نشستن امثال جمهوری اسلامی مجددا تکرار نگردد، تا که بتوانیم در فردای تحولات در ایران تاثیر گذار باشیم و کسانی خارج از جامعە ما بر سر حق و حقوق ما داد و ستد سیاسی نکنند، در واقع جامعە یارسان دچار انشقاق و بی تفاوتی نگردد، بی نهایت مهم است کە مردم خود را از همین حالا در چوارچوب یک جریان مدرن دمکراتیک سیاسی سازماندهی و این حرکت را با تلاش همگانی نهادینە و آمادە قبول این مسئولیت در آیندە کنند.

بدون تملق گویی از سازمان دمکراتیک یارسان،بعنوان نگارنده باور دارم کە این پتانسل در سازمان دمکراتیک یارسان وجود دارد و با کمک مردم و دلسوزان جامعە یارسان سازمان میتواند این نقش را ایفا کند.

منوچهر عزیزی

دانمارک

02-02-2020

بازدیدها: 300

دیدگاهتان را بنویسید