استاد ناصر رزازی، صدای رسای عشق و آزادی

یارسانمدیا
امروز : سه شنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۴میلادی : 2025, Sep 02

نویسندە: سارو خسروی

شاید در چهار بخش کوردستان و دیاسپورا کمتر کوردی باشد که آهنگ‌ها، سرودها و مقام‌های هنرمند بزرگ کورد، ناصر رزازی، را نشنیده باشد، بلکه از آنها لذت نبرده باشد.

این هنرمند مردمی و نام‌آشنا با تلاش فراوان موفق به حفظ بخش قابل توجهی از موسیقی کوردی شده است. او صدها آهنگ فولکلور را بازخوانی و بازآفرینی کرده و با نوآوری‌های هنری خود، بخش چشمگیری به گنجینه موسیقی کوردی افزوده است. در کارنامه هنری او، آثاری ماندگار و ارزشمند به چشم می‌خورد. همواره شور صدایش را با درد مردمش آمیخته وحامی مبارزات آزادی‌خواهانه کوردستان بوده است.

او با چندین گویش زبان کوردی برای مردمش ترانه خوانده و موسیقی کوردی را به اوج جاودانگی رسانده است. صدای او به پلی میان تمام گویش‌های زبان کوردی در هر چهار بخش کوردستان تبدیل شده است.

ایشان، صدای شجاعانه خود را در برابر رنج مردمش بلند کرد و کوه‌ها و شهرها را از نوای آزادی پر ساخت.

او برخلاف بسیاری از خوانندگان کورد، غنا و رنگارنگی موسیقی کوردستان را درک می‌کرد و به ویژگی‌ها و تفاوت‌های هنر کوردی آگاه بود.

این استاد بزرگ، از طریق اشعار فولکلور و ادبیات کلاسیک، با گویش‌های کوردی آشنا شد و سپس با صدای منحصربه‌فرد خود، ترانه‌های اصیل کوردی را خواند.

در انتخاب شعر برای ترانه‌هایش مهارت داشت و اشعار را با سبک و ملودی‌های خود تطبیق می‌داد. می‌توان او را یکی از معدود خوانندگان صاحب سبک دانست، به‌طوری‌که اگر مخاطب یکی از ترانه‌های او را بشنود، بی‌درنگ امضای هنری “ناصر رزازی” را در آن تشخیص می‌دهد. یکی از ویژگی‌های برجسته او این است که موسیقی هر منطقه از کوردستان را چه از لحاظ فنوتیک و چه از لحاظ محتوا به‌بهترین شکل اجرا کرده است و شاید همین ویژگی‌ها او را به اوج قله موسیقی رسانده است.

ایشان توانسته از مرزهای ساختگی کوردستان عبور کند و از طریق ترانه‌هایش، موسیقی چهار بخش کوردستان را به هم پیوند بزند. در زمانه‌ای که هنوز رسانه‌های اجتماعی و دنیای دیجیتال پا به عرصه نگذاشته بودند و کاست‌های موسیقی حامل گنجینه‌های هنری بودند، پیش از اینکه پای برخی از کتاب‌ها و جریان‌های سیاسی به بخش‌های جنوبی کوردستان برسد، نام و نشان ناصر رزازی با سرودهای انقلابی به خانه‌ها و محافل کوردها در لرستان، کرماشان و ایلام راه یافته بود. کارهای او آن‌چنان تأثیرگذار بود که ترانه‌هایش به بخشی از زندگی و خاطرات چندین نسل در این مناطق تبدیل شد.

او با بازخوانی و بازآفرینی موسیقی اصیل مناطق کرماشان و ایلام و لرستان، توانست جایگاه شایسته خود و ترانه‌ها و موسیقی کوردی را در دل همەی اقشار این مناطق باز کند و الگویی برای خوانندگان جوان کرماشان، ایلام و لرستان  شود. عکس‌ها و پرتره‌های او بر تاقچه‌ها و دیوارهای بیشتر خانه‌های مردم این مناطق دیده می‌شد.

در شهر کرماشان که سیاست آسیمیلاسیون و همسان‌سازی فرهنگی و زبانی قدمتی صدساله دارد و همچنان از سوی حکومت مرکزی ایران اجرا می‌شود، بیشترین تأثیر را از طریق سرودها و ترانه‌های خود بر مردم آن منطقه گذاشته است. امروزه ده‌ها خواننده چیره‌دست در کرماشان، ایلام و لرستان تحت تأثیر او به موسیقی کوردی خدمت می‌کنند و هزاران نفر دیگر هویت ملی خود را از طریق ترانه‌های او شناخته‌اند.

صدای رزازی مختص به هیچ منطقه خاصی از کوردستان نیست، بلکه صدایی تمام‌عیار کوردی است و گویش و ویژگی‌های فرهنگی تمام مناطق مختلف کوردستان را در خود جای داده است.

این استاد، مردی متواضع و محبوب است که کمتر از هنر خود برای منافع شخصی استفاده کرده و اغلب کوشیده است تا هنرش را در خدمت آرمان برحق مردمش قرار دهد. نیک بیاد دارم که بعد از زلزلەی سرپل ذهاب، در سوئد شبی هنری برای جمع‌آوری کمک به زلزله‌زدگان ترتیب داده شد که با وجود وضعیت نامناسب جسمانی، همراه دخترش دلنیا، داوطلبانه در چندین برنامه شرکت کرد، درحالی‌که هنرمندان دیگری بودند که از شرکت در این برنامه‌ها امتناع کردند.

در آنجا بود که دریافتم ایشان علاوه بر دارابودن روح هنرمندی بزرگ، دارای قلبی بزرگتر است که به راستی و صمیمانه برای مردمش می‌تپد. او درآمد حاصل از یکی از برنامه‌ها را به آسیب‌دیدگان یارسان در روستای زرده دالاهو اهدا کرد.

رزازی، از آن دسته هنرمندانی است که دو مفهوم هنر و انقلاب را تحت عنوان هنر مقاومت برای حفظ فرهنگ و هویت ملت خود در هم آمیخت. در هرجای کوردستان که شکاف سیاسی میان جنبش‌های آزادی‌بخش و مردم وجود داشته، سرودهای رزازی به صدای سرکوب‌شده مردم تبدیل شده و باعث پیوند دوباره آنان شده است.

تأثیر ترانه‌های ایشان در خدمت به جنبش اجتماعی و آزادی‌خواهی کوردستان، کمتر از مبارزه و هنر هنرمندان بزرگی مانند ویکتور خارای شیلیایی و باب دیلن آمریکایی نیست، زیرا او نیز در میدان نبرد انسانیت و حقوق مردمش، ترانه عشق و سرود آزادی سر داد.

او زیباترین ترانه‌ها را برای زنان و کودکان کوردستان خواند. هر نسلی در کوردستان خاطراتی از ترانه‌های این هنرمند دارد.

این هنرمند مردمی، از دوستداران آیین و فرهنگ یارسان است و این اندیشەی انسان دوستانه را بارها در عمل به نمایش گذاشته است. او بارها به دلیل ستایش آیین یاری و حمایت از جامعه یارسان، مورد توهین و تهدید افراطیون سلفی اسلامی قرار گرفته است.

استعداد  رزازی، در خوانندگی و خلاقیت او در عرصه موسیقی و ترانه، غنیمتی بزرگ برای مردم کورد است؛ مردمی که زبان، فرهنگ و هویتشان در طول تاریخ انکار شده است.

استاد ناصر رزازی جاودانگی هنری خود را در تاریخ ملت کورد ثبت کرده و ترانه‌ها و سرودهای او همچون کوه‌های سربه‌فلک‌کشیده کوردستان، در یاد و خاطره کوردها پاینده است و مرزهای نژادی و ملی را پشت سر گذاشته است و به گواهی بسیاری از هنرمندان و دوستداران هنر کوردی، در میان دیگر اقوام و ملل همچون فارس، ترک، عرب،گیلکی، آذری و بلوچ هم دارای محبوبیت و سمبل هنر کوردی به شمار میرود.

محتوای مقاله صرفاً منعکس کننده دیدگاه های نویسنده است و یارسانمدیا هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد.

بازدیدها: 1456