نگاهی تحلیلی به اعتراضات اجتماعی در ایران!

یارسانمدیا
٢٠ دی ١٤٠٤

نویسندە: منصور جوانمیری

اعتراضات اجتماعی در ایران یکی از  رویدادها و مسائل جمعی در دهه‌های اخیر بوده است. این اعتراضات، که در دوره‌های مختلف با شدت و گستره متفاوت بروز یافته‌اند، بازتاب دهنده مجموعه‌ای از نارضایتی‌ها و مطالبات فراوان در مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی هستند. بررسی  این پدیده می‌تواند به فهم عمیق‌تر تحولات جامعه ایران و چالش‌های پیش‌روی آن کمک کند.

یکی از مهم‌ترین عوامل اعتراضات اجتماعی در ایران، فشارهای اقتصادی است. تورم مزمن، کاهش ارزش پول ملی، بیکاری، ناامنی شغلی و شکاف بزرگ طبقاتی، بخصوص زندگی طبقات کم درآمد  و متوسط را با دشواری‌های جدی روبەرو کرده است. در بسیاری از موارد، تصمیمات اقتصادی ناگهانی یا افزایش قیمت کالاهای اساسی به‌عنوان محرک اولیه اعتراضات عمل کرده‌اند.

در کنار اقتصاد، مطالبات اجتماعی و فرهنگی نیز نقش برجسته‌ای دارند. محدودیت‌های اجتماعی، مسئله آزادی‌های فردی، حقوق زنان و جوانان، و شکاف میان ارزش‌های رسمی و سبک و شیوە زندگی بخش‌هایی از جامعه، از جمله عوامل و دلایلی هستند که به نارضایتی اجتماعی دامن زده‌اند. این نوع مطالبات نشان‌دهنده تغییرات نسلی و تحولات فرهنگی در جامعه ایران است.

عاملی دیگر چالش‌های سیاسی و نهادی است.  ناکارآمدی نهادهای رسمی در پاسخ‌گویی به مطالبات مردم و کاهش اعتماد عمومی به سازوکارهای مشارکت سیاسی، سبب شده است که اعتراض خیابانی به یکی از راه‌های اصلی بیان نارضایتی تبدیل شود.

اعتراضات اجتماعی در ایران خیلی وقت خودجوش، غیرمتمرکز و بدون رهبری مشخص بوده‌اند. این ویژگی از یک سو امکان گسترش سریع اعتراضات را فراهم کرده و از سوی دیگر، تداوم و سازمان‌یافتگی آن‌ها را با دشواری مواجه ساخته است. ترکیب متنوع معترضان از اقشار مختلف جامعه، از کارگران و معلمان تا دانشجویان و جوانان، نشان‌دهنده فراگیر بودن برخی مطالبات است.

نقش فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در سال‌های اخیر بسیار پررنگ بودە است. این فضاها به ابزار اصلی اطلاع‌رسانی، هماهنگی بە بیان اعتراضات تبدیل شده‌اند و این امکان را فراهم کردەاند کە مردم بیشتر از مشکلات، حوادث و رویدادها در ایران مطلع گردند.

اما واکنش حاکمیت به اعتراضات اجتماعی معمولاً ترکیبی از کنترل امنیتی بودە و با خشونت و سرکوب روبرو شدە. بە همین خاطر تداوم اعتراضات نشان می‌دهد که بسیاری از مسائل ریشه‌ای حل‌نشدە است.

از منظر اجتماعی، این اعتراضات پیامدهای مهمی داشته‌اند؛ از جمله افزایش آگاهی عمومی نسبت به حقوق شهروندی، آگاهی و هشیاری و نقش نسل جوان در عرصه عمومی و شکل‌گیری گفتمان‌های انتقادی گسترده‌تر. در عین حال استمرار تنش‌ها بە تشدید بی‌اعتمادی و افزایش شکاف میان دولت و مردم منجر شدە است.

استانهای کرمانشاە، لرستان و ایلام  بخاطر فشارهای سخت اقتصادی و معیشتی در این اعتراضات تازە بیشترین قربانی داشتەاند، البتە این اعتراضات را نمیتوان صرف اقتصادی حساب کرد، بلکە ظلم، ستم و تبعیضات سیستماتیک اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و انکار هویتی چندین سالە رژیم در این استان و شهرها را نباید نادیدە گرفت. مردم یارسان هم کە بخاطر ستم و تبعیضات سیستماتیک و برنامەریزی شدە رژیم جمهوری اسلامی دەهاست مورد ستمهای فراوان  سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و دینی قرار گرفتەاند و تا بحال در تعیین سرنوشت خود تحت حاکمیت رژیم ج ا هیچ نقش  نداشتەاند. نادیدە گرفتن حق و حقوق این جامعە و ستم و تبعیضات فراوان در طول این همە سال سبب شدە کە این جامعە هنگام شروع اعتراضات زود  بە  مردم آزادیخواە ایران بە اعتراضات  بپیوندند کە  تا بحال چند نفر از مردم یارسان جانشان را برای  آزادی و برقراری حکومتی دموکراتیک و غیر دینی فدا کردەاند.

. هرچند بعلت قطع انترنت و امنیتی شدن اوضاع اطلاع دقیقی از آمار کشتە شدگان در دست نیست اما از کشتە شدن زیادتر از 200 نفر خبر دادە میشود. اما علارغم وحشیگری نیروها و دستگاە شدید سرکوب رژیم نسبت بە مردم،  اعتراضات هنوز ادامە دارد و روز بە روز زیادتر و جدیتر میشود کە بە باور من فکر نکنم مردم اینبار خیابان را ترک کنند تا این رژیم را یکسرە نکنند.

اما ضروری میدانم بە این مسئلەی هم اشارە کنم کە مردم یارسان نباید یکبار دیگر مثل انقلاب 57 سرشان بی کلاە بماند، بلکە باید خود را برای پسا جمهوری اسڵامی آمادە کنند و با همگامی و هامدلی و با داشتن برنامە مشخص بتوانند مناطق خودرا ادارە کنند تا شرایط از دستشان خارج نشود.

قابل ذکر است انتشار بە وقت آن نامە از طرف سادات حیدری و پشتیبانی از اعتراضات برحق مردم و محکوم کردن هر نوع خشونت بر علیە مردم، را میتوان نشانەی آگاهی و قبول مسئولیت و بی توجە نبودن بە اوضاع و شرایط مردم دانست. در همان وقت پیوستن بخش بزرگی از جامعە یارسان در جاهای مختلف بە اعتراضات با شعارهای ساختار شکن و زد ساختار رژیم، یکبار دیگر شجاعت، دلیری و حق طلبی این جامعە تحت ستم را نمایان ساخت و همصدای این جامعە برای آزادی، رهایی و سرفرازی با دیگر مردم ایران قابل تحسین است .

و اما سازمان دموکراتیک یارسان کە تا بحال نقش پر رنگی داشتە در حمایت و پشتیبانی از اعتراضات بر حق مردم در ایران ، بە عنوان تنها سازمان سیاسی بە نمایندگی جامعە یارسان دڕ این  شرایط و زمان  وظیفە تاریخی و سیاسی مهم و بیشتری دارد و باید بتواند با سیاست مستقل و درستی کە تا بحال در پیش گرفتە، در هر تغییر تحولات در ایران جایگاە سیاسی خود را تثبیت کند و با دیگر احزاب و سازمانهای سیاسی و مدنی مترقی و آزادیخواە ایرانی  در اعتلافات حضور پیدا کند تا بتواند هنگام پسا ج ا بە نمایندگی از جامعە یارسان نقش و وظیفە خود را ایفا نماید.

زندە باد آزادی

مرگ بر جمهوری اسلامی ایران

2025/01/ 10

محتوای مقاله صرفاً منعکس کننده دیدگاه های نویسنده است و یارسانمدیا هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد.

بازدیدها: 402