Home / پانل آزاد / مهندسی روایت: کودتا علیە تنوع اپوزیسیون و خطر قدرت‌گیری فاشیزم پهلوی

مهندسی روایت: کودتا علیە تنوع اپوزیسیون و خطر قدرت‌گیری فاشیزم پهلوی

یارسانمدیا
٢٣ دی ١٤٠٤

 

نویسندە: فرشید سلطانی

Farshid Soltani

امروز در حالی هفدهمین روز از قیام خونین مردم ایران را سپری می‌کنیم کە بیش از پنج روز است کە ارتباط این کشور با تمام دنیا قطع شدە و هیچ خبری از داخل بە دنیای بیرون مخابرە نمی‌شود تا بتوان از وضعیت مردم آگاهی یافت.

اعتراضات در شرایطی بی‌سابقه از سانسور خبری و قطع کامل ارتباط  حتی از طریق تلفن ادامه می‌یابد. پنج روز است که اینترنت ایران به‌طور تقریباً کامل قطع شده و همین وضعیت، نه‌تنها زندگی روزمره میلیون‌ها شهروند، بلکه امکان فهم واقعیت آنچه در خیابان‌ها می‌گذرد را نیز به‌شدت مختل کرده است. در چنین فضایی، روایت‌سازی، دستکاری افکار عمومی و پروژه‌سازی سیاسی بیش از هر زمان دیگری مجال بروز پیدا کرده‌اند.

نت‌بلاکس، که ترافیک اینترنت جهان را به‌صورت لحظه‌ای مانیتورینگ می‌کند، افت شدید و تقریباً صفر شدن ترافیک اینترنت ایران را ثبت کرده است. این قطع ارتباط، هدفمند و بی‌نقص به‌نظر می‌رسد، گویی قرار است هر صدایی جز آنچه مطلوب است، سانسور و خفه شود. در چنین شرایطی، جامعه نه می‌تواند روایت خود را منتقل کند و نه امکان راستی‌آزمایی مستقل برای مخاطبان خارج از کشور فراهم است.

در میانه این خاموشی دیجیتال، ویدئوهایی به‌صورت محدود و قطره‌چکانی از داخل ایران منتشر می‌شوند. نکته قابل تأمل این است که تقریباً همه این ویدئوها دارای یک جهت‌گیری مشخص‌اند: نمایش چند نفر اندک که شعارهایی به نفع پهلوی یا سلطنت سر می‌دهند. این در حالی است که گستردگی اعتراضات، تنوع شعارها و مطالبات اجتماعی در روزهای ابتدایی، تصویری بسیار متکثرتر از آنچه اکنون بیرون می‌آید، نشان می‌داد. این تک‌صدایی ناگهانی، بیش از آنکه بازتاب واقعیت میدان باشد، بوی پالایش و گزینش می‌دهد. این سوال در ذهن پیش می‌آید کە مردمی کە شعار آنان در قیام ژینا، “زن زندگی آزادی” و “مرگ بر ستمگر، چه شاه باشە چە رهبر” بود، چە شد کە ناگهان بە شعارهای سخیف و تهی در حمایت از بساط فاشیزم تغییر کرد؟ وانگهی چرا هیچ صدایی از کردستان یا آذربایجان و بلوچستان نمی‌آید؟

رسانه‌های وابسته به جریان فاشیستی مرکزگرا در این میان نقش فعالی در جهت‌دهی به این ویدئوها ایفا کردند. با صداگذاری، برش‌های گزینشی و بعضاً دستکاری آشکار تصاویر، تلاش شد این گزاره القا شود که معترضان در داخل ایران خواهان بازگشت پهلوی هستند. این روایت‌سازی اما دوام نیاورد؛ چرا که بی‌بی‌سی فارسی در مواردی مشخص، این ویدئوها را راستی‌آزمایی کرد و نادرستی ادعاها و جعلی بودن صداگذاری‌ها آشکار شد. افشای این موارد، نشان داد که بخشی از آنچه به‌عنوان “صدای خیابان” عرضه می‌شود، محصول اتاق‌های تدوین است نه میدان اعتراض.

علاوە بر آن همزمان با این روند، در خارج از ایران شاهد تحرکات گسترده‌ای هستیم. تجمعاتی که با حضور چهره‌ها و گروه‌هایی خاص برگزار می‌شوند و با اتکا به قدرت رسانه‌ای و مالی، جریان پهلوی را به‌عنوان تنها گزینه موجود معرفی می‌کنند. در این تصویرسازی، سایر طیف‌های اپوزیسیون یا نادیده گرفته می‌شوند یا عمداً بی‌اعتبار جلوه داده می‌شوند. این تلاش‌ها بیش از آنکه برآمده از یک اجماع واقعی باشند، یادآور پروژه‌ای از پیش‌طراحی‌شده برای مصادره اعتراضات مردمی هستند.

با توجه به رسوا شدن شبکه سازمان یافتە اکانت‌های جعلی منتسب به اسرائیل در حمایت از پهلوی، و با در نظر گرفتن این واقعیت که اینترنت به‌گونه‌ای بی‌نقص قطع شده که تنها محتوای همسو با سلطنت‌طلبان مجال خروج پیدا می‌کند، می‌توان به نتیجه‌ای نگران‌کننده رسید: جریاناتی مشخص در تلاش‌اند تا علیه سایر نیروهای اپوزیسیون نوعی کودتای رسانه‌ای و سیاسی انجام دهند. کودتایی که هدف آن نه نمایندگی مطالبات متنوع جامعه ایران، بلکه قبضه قدرت توسط پهلوی‌گرایان و تحمیل آنان به‌عنوان تنها آلترناتیو است.

 

محتوای مقاله صرفاً منعکس کننده دیدگاه های نویسنده است و یارسانمدیا هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد.

 

بازدیدها: 345