برنامی هستەای جمهوری اسلامی، توافق هستەای و وضعیت مردم یارسان

برنامی هستەای جمهوری اسلامی، توافق هستەای و وضعیت مردم یارسان

پیش سخن

تاریخ و برنامەی هستەای ایران بە دوران بلندپراوزیهای استراتژیک و نظامی محمد رضا پهلوی بر می گردد. دوران مابعد از

جنگ جهانی دوم کە با دوران حکمرانی پهلوی دوم همزمان بود، در ترادف با رقابت و مسابقەی هستەای این ور و آن ور پردە

آهنین کە آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی آن را رهبری و مدیریت می کردند، در افتاد.

کاربرد دانش هستەای

بە قول کارشناسان علوم و مسائل هستەای، تکنولوژی هستەای دو جنبە یا کاربرد اساسی دارد. بگفتە بهروز بیات، کارشناس

مسائل هستەای: یکی کاربرد تولید انرژی است کە اگر تند صورت بپذیرد بە بمب تبدیل می شود و اگر آهستە انجام شود یک

نیروگاە بدست می آید. این کارشناس می افزاید کە کاربرد دیگری آن در پزشکی و صنایع و غیرە متنوع است.

شاە و مسئلەی هستەای

شاە با برگزاری جشن ٢٥٠٠ سالە شاهنشاهی ( دستگاە سیاسی پهلوی ٥٠٠ سال تاریخ اولیەی ایران کە بدست ایلامیها و مادها

بنیان آن گذاشتە شدە بود نادیدە گرفت و با سانسور و تحریف تلاش زیادی برای کمرنگ کردن و نابودی آن کرد). پهلوی دوم

تصور میکرد کە با داشتن دانش و علوم هستەای و در نهایت داشتن سلاح هستەای ورود بە “تمدن بزرگ” عملی و آسانتر می

شود. شاە خود آگاە یا ناخود آگاە نقش نمایندە و پاسدار هار نئولیبرالسیم لجام گسیختە بازی می کرد، و در نقش ژاندارم این نظم

سیاسی، اقتصادی و نظامی منافع قدرتهای سرمایەداری و بزرگ غرب را پاسداری می کرد، تا اینکە در نهایت بلندپراوزیهای تا

حدی بجا، اما سرکش در منطق نظام جهانی حاکم، مقدمات و زمینەی سرنگونی او را فراهم آورد.

جمهوری اسلامی و مسئلەی هستەای

بدلایل سیاستهای ضد غربی ج.اسلامی همکاریهای هستەای غربیها با ایران تعطیل شد، ج.اسلامی بطور واکنشی و برای اثبات

نیتهای معصوم اسلامی، برنامەی هستەای را کنار گذاشت. این سیاست و نوع نگرش و رفتار سیاسی ج. اسلامی تا زمان

بکارگیری سلاحهای غیر متعارف (شیمائی) از طرف نیروهای بعثی بخشی از دکترین نظامی نظام بود. استفادە وبکارگیری از

این نوع سلاح از طرف عراقیها در جنگ ٨ سالە، سران کشوری و لشکری نظام را بە بازنگری و بازبینی در تعیین، تشخیص و

تغییر استراتژی توانای نظامی و تکنولوژی هستەای وا داشت. دلیل نخست در این تحول و تغییر استراتژی بیشتر معطوف بە

رویەی تدافعی در برابر بعث بود و دلیل دوم کە در این تجدید نظر تأثیر داشت، عدم واکنش جدی و قاطع جامعە جهانی بە این

عمل و اقدام شنیع از طرف بعث بود. دیری نپایید کە برنامەی اتمی جمهوری اسلامی وارد فازی دیگر شد کە تحریمها و

تهدیهای یک دهەی بدنبال داشت.

توافق هستەای و تأثیر آن بر زندگی مردم یارسان

ایران بدلایل رفتار سیاسی، مخصوصا در زمان احمدی نژاد، و پافشاری بر برنامەی هستەای خود مورد فشار و در انزوا قرار

گرفت. چنگ تحریمهای اقتصادی هر روز با شدت هر چە بیشتر گلوگاە اقتصاد، کە بیشتر آن در دست سپاە است، می فشرد.

تهدید نظامی آمریکا و اسرائیل مثل شمشیر داموکلس بر بالای سر این رژیم آویختە شدە بود و هر لحظە می توانست بر فرق آن

فرود آید. توافق هستەای می تواند از میزان فشارهای بین المللی کم کند و ایران از انزاو بیرون آید، کە بە نوبە خود بازار اقتصاد

دوبارە فعال و با تسهیلات تجاری و بازرگانی روبرو خواهد شد.ایران نە اینکە در جنگی نابرابر از لحاظ توان نظامی با آمریکا

یا اسرائیل زیر ساختهای اقتصادی و نظامی از دست نداد، بلکە این توافق زمینەها و ظرفیتهای عرض اندام کردن ایران را از دو

جنبە نظامی و سیاسی در منطقە آسانتر و مهیاتر خواهد کرد و پدیدە داعش بیشتر ضرورت نقش ایران را الزام آورتر کردە است.

جامعەی یارسان در یکی از عقب افتادەترین مناطق اقتصادی، شغلی، بهداشتی و تحصیلی قرار گرفتە است. دسترسی مردم بە

خدمات در این نهادها بخاطر تعلق و باور غیر اسلامی امکان ناپذیر و یا بشدت کم و محدود است. سیاستهای گزینشی و تبعیض

آمیز بخشی از اعمال سیاست رسمی دولتی و اداری علیە یارسانیان است. توافق هستەای تأثیری چندان بر شرایط اقتصادی و

سیاسی مردم یارسان ندارد. سیاستهای تبعیضی کە علیە مردم یارسان انجام می شود ساختاری و قانومند هستند و در تمام دستگاە

اداری و سیاسی رژیم نهادینە و تبدیل بە قانون شدەاند. آنچە مردم یارسان از این توافق بدست آوردند چیزی بیشتر از مردم ایران

و منطقە نیست، کە همانا عدم بروز جنگ و خانمانسوزی است. توافق هستەای، ایران را بە رعایت اصولی بین المللی در زمیە

سلاح اتمی وا میدارد، اما مشکلات و معضلات جامعە یارسان سیاسی، حقوقی و فرهنگی است و این توافق رفتار رژیم را در این

امور بە حال هار خود همچنان رها می گذارد. جامعە یارسان در این اواخر و بە نشانە اعتراض بە سیاستهای ضد بشری دست بە

فعالیتهای مدنی و فرهنگی مسالمت آمیز زدەاند کە با توجە بە جو خفقان و سرکوب در ایران جای قدردانی و ستایش است.

دولت تدبیر و امید ، گاە و بیگاە، و بە اقتضا شرایط سیاسی وارد روابط و گفتگو رسمی و غیر رسمی با گروەهای از یارسانیان

در داخل می شود. این گفتگوها و نشستها برای ایجاد جامعەی باز و دمکراتیک الزام آور است، هرچند در ایران با داشتن نظامی

ایدئولوژیک این تغییر غیر ممکن بنظر میرسد. آنهائیکە از طرف مردم انتصابی یا انتخابی بە این نشستها دعوت می شوند باید

هوشیارانە رفتارها، کنشها، گزینەها، و مطالبات مردم یارسان را تعریف کنند و بە تلە و دام عنکبوتی نهادهای فراقانونی و امنیتی

نیافتند. حقوق مردم یارسان باید بر اساس مفاد منشور اعلامیە جهانی حقوق بشر تعریف و تضمین شود و قانون اساسی ایران نیز

این حقوق را تضمین کند، در غیر اینصورت وعدە و وعیدهای کە ضمانتهای قانونی ندارد نباید جدی گرفت و برای آن انرژی و

وقت صرف کرد.

امیر سلیمی

اسلو، ٢٨/٩/٢٠١٥

بازدیدها: 88