یارسان مدیا
06.06.2020
سازمان دموکراتیک یارسان، ڕابەری هاوبەش
ژینگە پارێزی یا پارێزگاری لە ژینگە توانێ هەم ئەرک هاوڵاتی بوت و هەمیچ دەوڵەت یا حکومەت کە پلان و بەرنامەێ موشەخەس داشتوت کە بتوانی ژینگە بپارێزێ.
ئەرک یا وەزیفەێ هاوڵاتی!
هاوڵاتی ئەرک دیری کە لە محیت یا جێک کە لەتێ ژیان کەێت بپارێزێتەی و لە سزانن و بڕین جەنگەڵ و دارستانەکان بێ مەمەر و بێ رەویە خوەێ بپارێزێ. لە فڕدان ئەشقاڵ و چشتگەل پڵاستیکی وە ناو ژینگە دویرگیری بکەێ
لە بار ڕەوانشناسیوە ژینگە پارێزی لازمە هەر لە باخچەێ مناڵان و مەدرەسوەو وە مناڵ فێر بکریەت و وەپێان یاگ بێریەت کە ئەڕا داشتن ژیانێک پاک و سالم پارێزان ژینگە مەسەلەێک حەێاتی و جەوهەریە ئەڕا بەشەر و ژینگەێ سالم و داشتن ئاو و هەواێ پاک و خاوین بوتە مەمەر وەرگیری لە نەخوەشیگەل جوراوجور، هەر لەێوا پارێزگاری لە ژینگە بوتە بایس ئەوە کە هەێوانەکانیچ بتوانن زنە بمینیەن و لە تەبیئەت و هەواێ سەوز و پاک لەزەت بوەن و مەجبور نەون وە کوچ کردن و وەجێ هیشتن تەبیئەت، چوین جوانی ژینگە و تەبیئەتیچ فرەێ وە وجود حەێوانات و پەلەوەر و گیاندارەکان جوانە و خود تەیئەتیچ وەپێان ئتیاج دێری.
لە وڵاتگەل پێشکەفتگ حکومەت یا دەوڵەت هەمویشە بودجەێ موشەخەس و بەرنامە و پلان موشەخەس دێری ئەڕا پارێزگاری و سالم هیشتنەوەێ ژینگە و تەنانەت بەش فرەێک لە هاوڵاتیەێل ئی ولاتگەلە وەتاێوەت وڵاتگەل اسکاندیناوی فرە لەوەرانوەر ژینگە ئحساس مەسولیەت کەن و لە فڕدان ئەشقاڵ و چشتگەلێکتر کە وە ژینگە زەرەر ڕەسنێ خوەێان پارێزن و ئیە حەتا وە وەزیفەی ئخڵاقی خوەێان زانن جور شارومەند و هاوڵاتی و هاوکارن وەگەرد دەوڵەت ئەڕا پارێزان تەبیئەت و ژینگە.
مەسەڵەن لە وڵاتگەل ئروپا هەر ساڵ و لە فەسڵگەل جوراوجور گشت هاوڵاتیک کە ئجازەێ شکار دێری وەزیفە دێری لە کوشتن شکارەکان وەپاێ تێدادێک بوت کە خود دەوڵەت اێلانێ کردگەس نە کوشتن بێ ڕەویە کە بوتە بایس لەناو چین گیاندارەێل و نەمان نەسڵێان.
ئەما با بزانیم لە ئێران هاوڵاتی چەنی وەزیفەێ خوەێ لەی باوەتە ئەنجام دەێت و خود حکومەت یا دەوڵەت چ بەرنامە و پلانگەلێک دێرێ ئەڕا پارێزان ژینگە و چەنی بوجە نەێ و چەنی لە بوجەکە خەرج کەێت و چەنی لە پلان و بەرنامەکانێ جێوەجێ کەێت.
فرە سەختە کە بنیاێەم قەزاوەت بکەێ کە هاوڵاتی لە ئێران وەگشتی چەنی لە پارێزان ژینگە ئحساس وەزیفە کەێ و پارێزان ژینگە و محیت زیست چەنی و مهم و لازم زانێ.
لە هوشیار وەکردن و ئاگا سازی لە فرە مەسائڵ لە هەر وڵاتێک بەش فرەێ ئەرک و وەزیفەکان ها دەس حکومەت، وەتاێوەت لە تەریق ئاگا سازی و کلاسگەل ئاموزش و تواناسازی لە بوارگەل جیاجیا.
ژینگە پارێزیچ لە هەر وڵاتێک لازمە وە هاوڵاتی فێر بکریەیەت و مەردم لە ئاکامە خراو و خاسەکان لە ژینگە پارێزی ئاگا بکریەن و زانیاری بێریەتە پێان تا مەردم ئاگا بون کە ئەهمیەت پارێزان ژینگە ها لە چە.
ئیمە گشت شاێەتیم کە لە چەن ساڵ وەرین فرە لە دەیشت و جەنگەڵەێل مەناتق کوردنشین وەتاێوەت زاگروس، دوچار ئاگر گردن بوت و هەر ساڵ سەدان و بگرە هەزاران هکتار زەوی و دارو جەنگەڵ لەی مەناتقە سوزیەن.
ئەڕا نمونە لە چەن روژ وەرین کویەکان داڵەهو تا ئیسە ١٠ مەنتەقەێ ئاگر گردگەس و سەدان هکتار زەوی لەلێ وێران بویەس.
وەپاێ خەوەرگەل جێ باوەڕ تا ئیسە ٤٠٠ هکتار لە دارستانگەل زاگروس سوزیانەس و شایەتگەل زنە گەواهی دەن کە دەس سپاێ پاسدارەێل ڕژیم هالە پشت ئیجور کارێک، ئەڕا نمونە هاوڵاتیەێل لەئەو جێگەلە تابڵەوگەلێک دینەس کە نویساگەس مەناتق ئەمنیەتی و ئەکس گردن قەدەخەس و دێرن لەو مەنتەقەگەلە کە سوزیانە پاێگاگەل ژێر زەوی دروس کەن.
حکومەت ئێران نەک هەر بەرنامە و پلانێک نەێرێ ئەڕا مەهار کردن و وەرگیری کردن لەی ئاگرگردنە لە مەناتق کورد نشین وەتاێوەت مەنتەقەێ زاگروس، بەڵکە مەردم ئی مەنتەقە وە ئاشکرا ویشن فرە دەلایل هەس کە خود سپاێ پاسدارەێل و ئەوامڵ ڕژیم هانە پشت ئیجور کاروە.
خود ڕەیس مەرکەز جەنگەڵەێل خارج لە شەماڵ ئشارە کەێت کە دارستانەێل زاگروس یە مەنتەقەێ فرە استراتژیە ئەڕا کشوەر و ژیان زیاتر لە یەک ملیون هاوڵاتی پەێوەسە وەی دارستان و جەنگەڵەێلە.
وەپاێ خەوەرەێل جێ باوەڕ، لەی ناوچەگەلە سپاێ پاسدارەێل سەرقاڵ جێوەجێ کردن چەندین پروژەێ ملیاری و دروس کردن ڕێ و هاوردن کەرەسەێ سەربازیە ئەڕا ئی ناوچە.
وەپاێ ئامار چالاکەێل ژینگەپارێزی لە ساڵ ٩٨، زیاتر لە ٢ هەزار دونم لە دارسان کویەکان زاگروس لە ناوچەێ داڵەهوو وە خاتر ئاگر وەردان لە لاێەن سپاێ پاسدارەێل سوزیانەس، هەڵبەت مەردم ئی ناوچە هەمویشە وەدەس خالی و بێ هویچ ئەمکاناتێک فرە جار توانستنەس بەشێک لەی دارسان و جەنگەڵەێلە بکوشننوە و وەرگیری بکەن لە تەشەنەێ ئاگرەکە و تا ئیەسەیچ چەندین کەس وە دەلیل نەوین ئەمکانات گیانێان لەدەس دانەس یا دوچار سوزیان بینەس لە لاشەێان.
جێ باسە کە ٧٪ جوقرافیاێ ڕوژهەڵات کوردسان ئێران وە دارسان داپوشیاگەس. ناوچەێ دارسانیەکان زاگروس لە ناو ١١ پارێزگاێ ڕوژهەڵات لە ئێران جێ گرێ و نزیک ٤٠٪ لە گشت دارسانەکان ڕوژهەڵات و ئێران شامڵ بوت. وە ماناێکتر ٦ ملیون دونم لە گشت ١١ ملیون دونم دارسان.
تەمام ئەو بوجە کە لە حکومەت ئەڕا پارێزان لە لەوەڕ و دارسانەکان لەوەرچەو گردگەس، ٢٨٣ ملیار و ٢٣٥ ملیون تومەنە کە بەش کەمێکی تەرخان کریەت ئەڕا ژینگە پارێزی و کەرەسەگەل پەێویست، تەنیا ئەڕا کەرەسەێ ئاگر کوشاننەوە و تەێارە یا باڵوینەێل تاێوەت وە ئاگر کوشاننەوە لازم وە ١٠٠ ملیار تومەنە.
ئەوەێ جێ سەرنجە ئیەسە کە فەرماندەێ یەکینەکان تاێوەت وە پارێزان سەرچاوە سروشتیەکان خوەێ باس ئەوە کەێ کە زیاتر لە ٩٠٪ ئاگرگردنەکان وە ئەنقەسە و هوکار و مەمەر ئنسانی هالەپشتێ، ئەما ناوێری یا ناتواێ باس لەوە بکەێ کە کی هاپشت ئەنجام دان ئیکارە.
وەداخوە سەرەڕاێ ئەوەێ کە لە ئاست کوردسان لە ئێران دەێان ڕێکخریاگ ژینگە پارێزی تاێوەت وە پارێزان دارسان و ژینگە هەس، بەڵام ئەوەێ کە دیارە ئەوەسە کە دارسانەکان لە جوقرافیاێ زاگروس وەرەو لەناو چین چوت و ژینگە پارێزەکانیچ یەک لەدویاێ یەک گیریەن و خریەنە زندان.
سازمان دموکراتیک یارسان لە بەرنامەێ سیاسی خوەێ ئشارە وە ئەهەمیەت پارێزان ژینگەپارێزی کردگەس و باوەڕ دێری پارێزان ژینگە لە هەر وڵاتێک و لە هەر جوقرافیاێک نەک هەر بوتە بایس ئەوەێ ژینگە بپارێزیەت، بەڵکە بوتە مەمەر بژیوی ژیان بەشێک وەرچەو لە مەردم و جوانی و پاکی و سالمی ژینگە بوتە بایس کەمەو بوین نەخوەشی و جوانی و رەنگینی سروشت.
سدی باوەڕ دیرێ کە حکومەت اسلامی ئێران لازمە پلان و بەرنامەێ موشەخەس و بوجەێ دیاریکریاگ و ڕوشن داشتوت ئەڕا پارێزان ژینگە و دارسان و جەنگەڵەکان و لە سەندن کەرەسەێەێل پێویست و خەرج کردن بوجە شەفافکاری بکەێت و هاوکار و پشتیوان هاوڵاتیەێل بوت لە ئیجور وەزیفەێک نەک بوتە مەمەر لەناو بردن و سوزانن دارسان و ژینگە و مەجبور کردن مەردم وە کوچ ئجباری و نەیشتن ژیار و ژین ئەڕا مەردم.
هاوڵاتیەێل وەتاێوەت زاگروس نشینەێل، لازمە ئەرک و وەزیفەێ خوەێان لەیباوەتوە وەجێ بارن و پارێزان ژینگە بکەنە ئەرکێکی ئنسانی و ئخڵاقی و جور هەمویشە وەپشتیوان خوەێان پلانگەل ڕژیم بێ تاسیر بکەن.
سازمان دموکراتیک یارسان، ڕابەری هاوبەش
٥ ژوئن ٢٠٢٠

بازدیدها: 749
Yarsanmedia Yarsan Democratic Organization Official Website
It’s remarkable in favor of me to have a site, which is good
in support of my know-how. thanks admin
I have read so many posts on the topic of the blogger lovers
however this post is actually a fastidious paragraph, keep it up.
3aN8IMa cheap flights
Hurrah! In the end I got a weblog from where I be capable of genuinely take useful facts concerning my study and knowledge.
Why viewers still use to read news papers when in this technological globe
all is presented on web? cheap flights 2CSYEon
I visit day-to-day a few websites and websites to read articles, however this blog provides feature based
writing.
I just like the valuable information you provide for your articles.
I’ll bookmark your weblog and check once more here frequently.
I am relatively sure I’ll learn many new stuff right here!
Good luck for the following! cheap flights yynxznuh
Oh my goodness! Incredible article dude! Many thanks, However I am having troubles with your RSS.
I don’t understand why I can’t join it. Is there anybody else having similar RSS problems?
Anybody who knows the solution can you kindly respond?
Thanx!!
We are a bunch of volunteers and starting a new scheme in our community.
Your site provided us with valuable information to work on. You have done a
formidable task and our entire group shall be thankful to you.
I’ve been browsing online greater than 3 hours lately, yet I never found any interesting
article like yours. It’s pretty worth sufficient for me.
In my opinion, if all web owners and bloggers
made good content as you probably did, the internet will be much more useful
than ever before.
I read this piece of writing completely concerning the resemblance of most recent and earlier technologies, it’s amazing article.
I’ve been browsing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like
yours. It is pretty worth enough for me.
In my view, if all web owners and bloggers made good
content as you did, the net will be much more useful than ever before.
If you would like to take much from this article then you have to apply
these strategies to your won web site.
Just wish to say your article is as amazing.
The clarity in your post is simply cool and i could
assume you are an expert on this subject. Well with your permission allow me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post.
Thanks a million and please carry on the rewarding work.
Hi it’s me, I am also visiting this web site daily, this site is truly pleasant and the viewers are really sharing good thoughts.
We stumbled over here coming from a different web address and thought I might check things
out. I like what I see so i am just following you. Look forward to checking
out your web page yet again.
Hi mates, how is everything, and what you desire to say about this piece of
writing, in my view its truly amazing for me.
Have you ever considered creating an e-book or guest authoring
on other sites? I have a blog centered on the same subjects you discuss and would love to have you share some stories/information. I know my audience would appreciate
your work. If you are even remotely interested, feel free to send me
an e-mail.
I am in fact pleased to glance at this blog posts which includes plenty
of valuable data, thanks for providing these kinds of statistics.
adreamoftrains web hosting
Nice post. I was checking constantly this blog and I’m impressed!
Extremely useful info specially the remaining
part 🙂 I maintain such info a lot. I was looking for
this particular information for a very lengthy time.
Thank you and good luck.
I am really loving the theme/design of your web
site. Do you ever run into any web browser compatibility issues?
A number of my blog audience have complained about my site not working correctly in Explorer but
looks great in Chrome. Do you have any tips to help fix this issue?
Thanks in favor of sharing such a fastidious opinion, post is nice, thats why i have read it entirely
Pretty! This was an incredibly wonderful article.
Many thanks for providing this info.
At this moment I am ready to do my breakfast, once having my breakfast
coming over again to read other news.
I believe this is one of the such a lot significant information for me.
And i am happy studying your article. But want to observation on few normal things,
The web site style is perfect, the articles is actually nice :
D. Good task, cheers
Hello just wanted to give you a quick heads up. The words in your
post seem to be running off the screen in Ie. I’m not sure if this is a format issue or something to do with web browser compatibility but I thought I’d
post to let you know. The style and design look great though!
Hope you get the problem resolved soon. Cheers
It’s a shame you don’t have a donate button! I’d most certainly donate to this excellent blog!
I guess for now i’ll settle for bookmarking and adding
your RSS feed to my Google account. I look forward to brand new updates and will share this website
with my Facebook group. Talk soon!
It’s amazing to pay a quick visit this site and reading the views of all colleagues regarding this article, while I am also keen of getting know-how.
Wow, superb blog layout! How long have you been blogging
for? you made blogging look easy. The overall look of
your web site is great, let alone the content!